Nghe Quốc hội ''chất vấn'' về hàng không
Các Website khác - 15/11/2005

(VietNamNet) - Góp ý của Quốc hội cho dự thảo Luật hàng không dân dụng ngày 15/11 giống như một buổi chất vấn. Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Đào Đình Bình -Trưởng ban soạn thảo luật này đã mạnh dạn đứng lên trả lời hầu hết thắc mắc của các đại biểu về hàng không.

Cơ quan quản lý muốn làm thay doanh nghiệp vì lương cao?

ĐB Lê Thị Nga (Thanh Hoá) - thành viên Uỷ ban Pháp luật tham gia thẩm tra dự thảo Luật hàng không dân dụng : Tôi cho rằng có sự thiếu tách bạch giữa chức năng quản lý Nhà nước và quản lý sản xuất kinh doanh. Chẳng hạn, một số thẩm quyền của cảng vụ hàng không đã được giao cho cụm cảng...

Soạn: AM 619831 gửi đến 996 để nhận ảnh này
ĐB Lê Thị Nga.

Bộ trưởng Đào Đình Bình: Luật hàng không dân dụng năm 1991 đã nêu rất rõ, tách bạch sự quản lý Nhà nước và sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, như đại biểu Nga đã nói, rõ ràng trong quá trình thực hiện có một việc là cơ quan cảng vụ không được tách bạch ra mà vẫn nằm trong cụm cảng hàng không.

Lý do của nó cũng rất dễ hiểu. Một là các chế độ đối xử với các cơ quan quản lý Nhà nước đã thấp hơn với cơ quan sản xuất kinh doanh. Thứ hai, cũng xuất phát từ chỗ muốn làm cho giảm nhẹ bộ máy đi, không muốn phát triển thêm một cơ quan riêng nữa.

Chính phủ xét thấy với điều kiện thực tế Việt Nam có rất nhiều cảng hàng không rất nhỏ và tần suất bay rất thấp. Nếu như bây giờ chúng ta cũng lại hình thành nên một doanh nghiệp thì một là bộ máy của nó sẽ phình lên rất lớn. Hai là bản thân họ cũng không có điều kiện để có thể hạch toán cân bằng được thu chi. Chính vì thế trước đây Chính phủ có quy định cụm cảng ba miền với mục tiêu tinh giảm bộ máy và bù đắp các khoản chi phí. Lấy chi phí tại các cảng hàng không quốc tế để bù đắp cho các cảng hàng không địa phương.

Chúng tôi sẽ có sự tổng kết lại, trên cơ sở đó phân tích những ưu điểm và khuyết điểm để xem nên để cụm cảng hay tổ chức các cảng hàng không trực tiếp. Theo xu hướng làm tăng quyền tự chủ sản xuất kinh doanh cho các doanh nghiệp.

ĐB Lê Thị Nga: Mô hình của cơ quan quản lý bay cần được cân nhắc nên tổ chức như thế nào để cho phù hợp với điều kiện Việt Nam và thông lệ quốc tế. Tránh tình trạng vừa lẫn lộn chức năng, vừa thất thoát nguồn thu cho ngân sách Nhà nước?

Bộ trưởng Đào Đình Bình: Hiện nay trên thế giới có rất nhiều mô hình quản lý bay. Người ta có thể để tư nhân quản lý bay, người ta có thể để doanh nghiệp công ích quản lý bay, người ta có thể để doanh nghiệp Nhà nước quản lý bay và cũng có nơi người ta để cơ quan quản lý Nhà nước.

Hiện nay, chúng ta đi theo hướng là dịch vụ quản lý bay nằm trong doanh nghiệp Nhà nước hoạt động công ích. Điều này phù hợp vì tạo ra sự năng động trong vấn đề điều hành. Tức là cơ quan này có nguồn kinh phí để họ đầu tư, họ trả lương cho các nhân viên điều phối phù hợp với khả năng và nhu cầu. Chính vì thế làm cho các điều phối viên an tâm. Nếu như bây giờ chúng ta đưa vào cơ quan Nhà nước, trở thành một công chức, dựa hưởng lương như các công chức trong khi ở đây đòi hỏi điều kiện cao, trình độ trí tuệ tốt. Như vậy khó thu hút được những người có năng lực làm tốt công tác này, vì nó liên quan rất chặt chẽ đến vấn đề an toàn bay.

Tuy nhiên, ở đây chúng tôi nói rõ từ trước đến nay là hoạt động công ích, nhưng Nhà nước quyết định về vấn đề lương, Nhà nước quyết định về vấn đề chi phí và Nhà nước quyết định về vấn đề thu. Tất cả các tiền thu này đều nộp về ngân sách Nhà nước, sau đó Nhà nước phân bổ lại để chi phí cho hoạt động điều hành bay này. Chúng tôi đi theo hướng như thế, hướng này rất phù hợp, tôi cho không có vấn đề gì.

Vietnam Airlines sẽ mất quyền điều phối giờ bay?

ĐB Lê Thị Nga: Hiện nay chúng ta đang giao cho hãng hàng không Vietnam Airlines quyền điều phối cất cánh, hạ cánh. Đây là vấn đề mang tính chủ quyền quốc gia, là rào cản kỹ thuật thì việc giao thẩm quyền này cho ai là phù hợp với cơ chế mở cửa thị trường và cạnh tranh trong vận chuyển hàng không hiện nay?

Soạn: AM 619835 gửi đến 996 để nhận ảnh này
Bộ trưởng Đào Đình Bình.

Bộ trưởng Đào Đình Bình: Hiện nay Chính phủ đang để cho Vietnam Airlines quyền điều phối giờ hạ, cất cánh bởi vì một là chúng ta mới có một hãng hàng không. Thứ hai là một Tổng công ty nhà nước đang còn non yếu. Chính phủ cần có sự hỗ trợ để họ có thể có những công cụ đàm phán với các đối tác nước ngoài về việc xác định giờ đi đến của hãng hàng không Việt Nam ở các nước, các điểm đến, điểm đi của quốc tế.

Trong luật này chúng tôi đã nói rõ thẩm trên sẽ được chuyển về cơ quan quản lý Nhà nước. Còn phương thức điều phối như thế nào thì chúng tôi hoàn toàn tán thành ý kiến của đại biểu Nga, tức là theo hướng có thể tổ chức một hội đồng để điều phối giờ bay này, đảm bảo sự bình đẳng và công bằng cho tất cả các đối tác. Một Hội đồng như vậy có sự tham gia của các cơ quan quản lý Nhà nước, của các doanh nghiệp sẽ đảm bảo tính công khai, minh bạch và sự công bằng hợp lý.

Tuy nhiên, theo chúng tôi đây là một vấn đề phức tạp, tất cả các nước đều dùng công cụ này. Nên chúng ta cũng phải dùng công cụ này để đàm phán với phía đối tác nước ngoài.

Chưa thực hiện bồi thường vì hãng hàng không còn yếu!

ĐB Lê Thị Nga: Đối với trường hợp chậm chuyến và gián đoạn chuyến thì người vận chuyển có trách nhiệm chăm lo điều kiện sinh hoạt, thu xếp cho hành khách hành trình sớm nhất, chịu chi phí liên quan. Như vậy ở đây không có chuyện bồi thường thiệt hại.

Đối với huỷ chuyến, người vận chuyển trả cho hành khách theo mức ghi trong Điều lệ vận chuyển và coi đây là khoản tiền bồi thường thiệt hại. Quy định thế này theo tôi không hợp lý, vừa mâu thuẫn giữa Bộ luật dân sự, vừa mất bình đẳng giữa người vận chuyển và hành khách.

Bộ trưởng Đào Đình Bình: Việc chậm trễ bay chúng tôi chưa đề cập mạnh trong luật này. Lý do đây là vấn đề có liên quan không phải chỉ riêng với hãng hàng không Việt Nam mà còn đối với hãng hàng không nước ngoài. Thứ hai, nó ảnh hưởng đến chúng ta, chúng ta phải nhìn vào sự hội nhập quốc tế.

Hiện nay có rất nhiều nước, như Châu Âu bắt đầu họ siết vào vấn đề này, nhưng các hãng hàng không tỏ ra không đồng tình với việc siết vào, tức là yêu cầu lỡ chuyến, chuyển chuyến, chậm chuyến phải đền bù. Các hãng hàng không hiện nay đang phàn nàn quy định mới đây của EU.

Thực chất các hãng hàng không EU đã hoạt động với thời gian rất lâu rồi và có đủ tiềm lực họ mới làm việc này. Có tình trạng lỡ, chậm chuyến vì lượng máy bay dự phòng của chúng ta rất ít, chỉ cần một chuyến bay quốc tế về bay trong nước, nếu như chuyến bay quốc tế đó chậm thì ảnh hưởng đến chuyến bay trong nước. Hàng không của chúng ta hiện nay tuy được phát triển nhưng khả năng dự phòng, dự trữ rất yếu, rất thấp.

Thứ ba, khả năng về trình độ, cơ sở vật chất của chúng ta, ví dụ như khả năng cung ứng những thiết bị, những phụ tùng cho máy bay của chúng ta cũng có khó khăn.

Nếu như chúng ta quy định ngay bắt buộc phải bồi thường thì chúng tôi thấy điều này hợp lý về mặt lý, nhưng nó sẽ gây ra khó khăn cho các hãng hàng không. Chúng tôi muốn có sự mềm mại trong vấn đề này, muốn trong điều lệ của hãng hàng không xây dựng nên và cơ quan quản lý Nhà nước phê duyệt mà không nên đưa ngay vào trong luật. Cần có thêm một thời gian nữa để cho các hãng hàng không của chúng ta phát triển lên thì chúng ta sẽ tiến tới việc yêu cầu thực hiện các chuyến bay, giờ bay một cách chặt chẽ hơn và có sự đền bù, bồi thường.

Hàng không Trung Quốc hay các nước xung quanh chúng ta cũng không có những quy định ngặt nghèo như vậy. Nếu chúng ta áp dụng ngay thì bản thân điều đầu tiên các hãng hàng không của Việt Nam sẽ chịu thiệt bởi vì chúng ta không chỉ chở khách trong nước mà chúng ta còn chở cả khách nước ngoài. Chúng tôi thấy cần có sự cân nhắc thêm để xử lý vấn đề phù hợp với điều kiện của chúng ta.

Chờ đợi những nhà đầu tư sân bay đích thực!

ĐB Hoàng Văn Minh (Nghệ An): Chúng tôi thấy cần phải quy định rõ trách nhiệm Bộ Giao thông vận tải trong việc xây dựng quy hoạch cảng hàng không.

Soạn: AM 619833 gửi đến 996 để nhận ảnh này
ĐB Hoàng Văn Minh.

Bộ trưởng Đào Đình Bình: Quy hoạch thuộc về chức năng quản lý Nhà nước cho nên đấy là thuộc về chức năng của Bộ quản lý ngành. Cụ thể ở đây là Bộ Giao thông Vận tải. Bộ Giao thông Vận tải sẽ phải là người xây dựng quy hoạch này và trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, ở trong luật này chúng tôi cũng quy định rõ. Còn quy hoạch cảng chi tiết, Thủ tướng chỉ quy hoạch cảng quốc tế thôi còn cảng nội địa sẽ giao cho Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải quy định.

Vừa qua cũng có nhiều ý kiến là chúng ta loạn cảng hàng không, loạn cảng biển... Nếu cần thiết chúng ta sẽ tiếp tục nghiên cứu để đưa vào đây thêm một số ý nữa để chúng ta chốt lại, để đảm bảo các cảng hàng không này được xây dựng ra phải phù hợp. Tuy nhiên, cái quan trọng nhất của chúng ta là làm thế nào để cho những nhà đầu tư đích thực họ đầu tư vào mới có hy vọng chúng ta ngăn chặn được tình trạng này.

Nếu bây giờ vẫn cứ Nhà nước, đầu tư thì tỉnh nào rồi cũng muốn có cảng hàng không, tỉnh nào rồi cũng muốn có cảng biển, đây là một vấn đề rất khó. Tuy nhiên chúng tôi vẫn muốn nói chúng ta sẽ phải đi theo hướng, tức là làm thế nào để cho những nhà đầu tư đích thực họ đầu tư ra và họ kinh doanh khai thác, họ xuất phát từ lợi nhuận. Như vậy chúng ta sẽ ngăn chặn được tình trạng đầu tư còn dàn trải, thiếu hiệu quả như hiện nay chúng ta đang làm.

  • Văn Tiến lược thuật