'Tháo gỡ vướng mắc cho Việt kiều trong năm nay'
Các Website khác - 27/02/2006

"Không thể hứa 3 hay 6 tháng, nhưng trong năm nay, Ủy ban về người Việt Nam ở nước ngoài sẽ cố gắng tháo gỡ vướng mắc để tạo cơ chế thuận lợi cho kiều bào về nước". Trợ lý Bộ trưởng Ngoại giao, Phó chủ nhiệm Ủy ban Trần Quang Hoan nói với VnExpress như vậy vào sáng 25/2.

Ông Trần Quang Hoan. Ảnh: P.A.
- Chính phủ vừa ban hành Quy chế cho phép Việt kiều, tổ chức cá nhân nước ngoài được mua nhà, đất, đầu tư như người trong nước tại đảo Phú Quốc. Sắp tới, quy chế này có mở rộng cho các địa phương khác hay không?

- Quy chế mở chỉ mới dành riêng cho Phú Quốc. Những địa phương khác vẫn chịu sự điều chỉnh của các quy định pháp luật đã có. Hiện chỉ 5 nhóm là những người có nhu cầu đầu tư trong nước, Việt kiều có công với đất nước, các nhà văn hóa, khoa học, người có chuyên môn, Việt kiều có nhu cầu ổn định cuộc sống tại Việt Nam và những người được Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định.

Chúng tôi biết rằng nhiều bà con Việt kiều còn mong đợi nhiều hơn nữa, không chỉ được thuận lợi ở Phú Quốc mà còn trên nhiều địa phương khác. Nhiều trí thức, kiều bào trên 50 tuổi đang chuẩn bị hưu trí cũng có nguyện vọng về sống trong nước, được mua và sở hữu nhà đất để sinh sống, đầu tư, được tạo điều kiện thuận lợi về visa.

- Nghị quyết 36 ra đời từ năm 2004, công nhận Việt kiều là một bộ phận không thể tách rời của cộng đồng Việt Nam. Tại sao cho đến nay việc áp dụng những cơ chế, chính sách tạo thuận lợi cho kiều bào về nước lại quá chậm chạp?

- Quy định pháp luật có, nhưng việc triển khai cụ thể gặp nhiều khó khăn, từ các Bộ, ngành đến địa phương. Muốn triển khai được, phải có sự thống nhất giữa các cơ quan quản lý Nhà nước, các địa phương. Nhiều địa phương viện dẫn những lý do, đặc điểm kinh tế, xã hội riêng để thực hiện khác so với quy định pháp luật.

Dù thế nào, Uỷ ban người Việt Nam ở nước ngoài cũng cố gắng tháo gỡ, giải tỏa những vấn đề nhà ở, visa để có cơ chế thuận lợi cho bà con Việt kiều trong năm nay, nhưng không thể hứa 3 tháng, hay 6 tháng, vì còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố khác.

- Trước Tết, có thông tin là Bộ Công an sẽ thí điểm cấp visa cho Việt kiều tại sân bay Tân Sơn Nhất, Nội Bài, Đà Nẵng, nhưng sau đó không thực hiện. Có khó khăn gì, thưa ông?

- Thực ra cho tới nay, dự kiến sẽ thí điểm cấp visa tại cửa khẩu chỉ mới là thảo luận giữa các Bộ, ngành nên chưa triển khai được. Chủ trương của Chính phủ là sẽ bỏ visa cho Việt kiều về nước, thế nhưng còn liên quan đến nhiều vấn đề khác như hộ chiếu nước ngoài, giấy tờ xác nhận gốc Việt Nam, làm thế nào để bảo đảm giấy tờ không bị làm giả... Làm việc với các hãng hàng không quốc tế về chủ trương bỏ visa cho Việt kiều cũng là một công việc phải được bàn đến sắp tới, trước khi tiến hành thực hiện.

- Một số Việt kiều đã về nước, dù nhiều kinh nghiệm nhưng đều có tuổi trên dưới ngũ tuần. Chính phủ đã có những chính sách nào đối với thế hệ Việt kiều trẻ?

- Đây là mối quan tâm của kiều bào khắp nơi và của Đảng, Nhà nước. Công cụ quan trọng để gắn kết thế hệ Việt kiều trẻ với đất nước là tiếng Việt. Xác định được điều này, Ủy ban đã xây dựng đề án tăng cường dạy tiếng Việt ở nước ngoài. Đề án này bước đầu đã được triển khai trong cộng đồng người Việt ở một số quốc gia. Mới đây, Ủy ban đã có những chuyến khảo sát các cộng đồng người Việt nước ngoài để có thống kê nhu cầu, đặc điểm riêng. Trên cơ sở này, Ủy ban sẽ thiết kế từng chương trình phù hợp như soạn sách giáo khoa cho người dân ta ở nước ngoài, làm CD, dạy qua Internet...

Cũng để tạo điều kiện thanh thiếu niên Việt kiều gặp gỡ giao lưu văn hóa với thanh niên trong nước, đồng thời thực tập tiếng Việt, 2 năm qua, Ủy ban đã tổ chức định kỳ các trại hè Việt Nam với hơn 100 bạn trẻ từ 20 quốc gia về dự.

Năm nay, theo dự kiến của Ủy ban, nhu cầu giao lưu, gặp gỡ của Việt kiều trẻ càng cao hơn trước nên chúng tôi đang tính đến nhiều hình thức hoạt động khác để đón các cháu về nước tham quan. Ủy ban cũng đã có kế hoạch tổ chức gặp mặt thanh thiếu niên Việt kiều ở từng khu vực như Châu Âu, Mỹ, Á... để tăng cường mối quan hệ cộng đồng Việt Nam hơn nữa.

Phan Anh (thực hiện)