Tiêu cực trong hoạt động xét xử án- những dấu hiệu đáng lo ngại
Các Website khác - 07/09/2005
Theo bạn Tuấn Linh (Phú Yên), những bản án vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, sai trái pháp luật, nhiều đường dây chạy án, ăn tiền trắng trợn bị phát hiện cho thấy lương tâm và đạo đức nghề nghiệp của một bộ phận thẩm phán đang bị xuống cấp rất đáng lo ngại.
Hoạt động xét xử của ngành tòa án đóng góp quan trọng trong việc giữ gìn trật tự xã hội, bảo đảm tính nghiêm minh của luật pháp và bảo vệ công bằng xã hội. Những phán quyết chính xác, khách quan của tòa án tạo được niềm tin trong nhân dân. Thông qua hoạt động nghiệp vụ, ngành tòa án còn mở rộng giáo dục, tuyên truyền, phổ biến pháp luật. Nhìn chung, đông đảo đội ngũ cán bộ, thẩm phán, nhân viên ngành tòa án giữ được phẩm chất chính trị, đạo đức trong sáng, khách quan khi xử lý công việc. Quy trình bổ nhiệm, đánh giá, phân loại, sử dụng cán bộ từng bước được coi trọng. Những thẩm phán non kém về nghiệp vụ hoặc sa sút phẩm chất đạo đức bị phê bình, kiểm điểm hoặc bãi nhiệm. Tuy nhiên, thực trạng hoạt động xét xử trong ngành tòa án những năm gần đây còn nhiều bất cập. Những bản án vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, sai trái pháp luật, nhiều đường dây chạy án, ăn tiền trắng trợn bị phát hiện cho thấy lương tâm và đạo đức nghề nghiệp của một bộ phận thẩm phán đang bị xuống cấp rất đáng lo ngại. Các mối quan hệ xã hội ngày một phức tạp nảy sinh thêm nhiều tranh chấp, khiếu kiện cho nên hoạt động xét xử của ngành tòa án tăng về số lượng. Thế nhưng, một bộ phận thẩm phán, nhân viên không trau dồi kiến thức nghiệp vụ dẫn tới giải quyết thiếu khách quan. Nạn đút lót, chạy chọt có chiều hướng lây lan ở nhiều cấp tòa. Không ít trường hợp thẩm phán dọa nạt, vòi vĩnh đương sự đưa tiền hối lộ. Có trường hợp chủ tọa phiên tòa "ăn tiền" cả hai bên nguyên đơn và bị đơn để rồi đưa ra phán quyết làm nghiêng lệch cán cân công lý. Số án xử oan sai phải hủy bỏ, cải sửa trên phạm vi cả nước chiếm tỷ lệ không nhỏ. Có vụ việc qua nhiều cấp xét xử lại đưa ra các phán quyết mâu thuẫn, trái ngược nhau gây hoài nghi, thắc mắc trong nhân dân.

Nhằm ngăn ngừa những biểu hiện thiếu tinh thần trách nhiệm trong hoạt động tư pháp, Ðảng và Nhà nước đã ban hành Nghị quyết 388/NQ quy định việc bồi thường thiệt hại cho người bị oan do các cơ quan tiến hành tố tụng gây ra. Qua một thời gian triển khai thực hiện Nghị quyết, một số trường hợp oan ức được phục hồi danh dự và bồi thường vật chất thỏa đáng. Tuy vậy, việc bồi thường mới hạn chế trong các vụ việc oan sai về hình sự. Còn trong các vụ án hành chính hoặc việc giải quyết tranh chấp dân sự, kinh tế, lao động nếu có sai sót, tiêu cực cũng chưa có biện pháp chế tài cụ thể. Ðiều đó tạo ra sự thiếu bình đẳng giữa cán bộ làm công tác giải quyết án hình sự với cán bộ giải quyết các vụ việc tranh chấp kinh tế, dân sự. Ðây là kẽ hở để không ít thẩm phán, nhân viên cố ý làm sai vì động cơ trục lợi. Ðề nghị Nhà nước sớm hoàn thiện các quy định xử lý mọi trường hợp cán bộ tòa án xét xử oan sai, thiếu khách quan, không kể lĩnh vực hình sự hay dân sự.

Tuấn Linh
(Phú Yên)