Tự cứu mình trước
Các Website khác - 16/10/2005

Tự cứu mình trước

Hân Hương
Hôm 14.10 trong cuộc họp báo tại Hà Nội, ông Bộ trưởng Bộ Y tế Mỹ Michael Leavitt nhận định về nguy cơ bùng phát đại dịch cúm gia cầm "Nếu xuất hiện nó có thể làm thay đổi lịch sử về các bình diện văn hoá, chính trị, xã hội của rất nhiều quốc gia". Và ông cũng cho biết, Chính phủ Mỹ đã quyết định hỗ trợ VN 6 triệu USD chống dịch cúm gia cầm.

Quyết định đó một mặt cho thấy tầm nguy hiểm của đại dịch, mặt khác đã bày tỏ sự tin tưởng của thế giới trước những nỗ lực của chúng ta trong việc ngăn ngừa thảm hoạ đại dịch này. Quả vậy, mặc dù là nước nghèo nhưng VN dành tới 700 tỉ đồng tiêm vaccine cho gia cầm (đã tiêm cho 50 triệu con và trong tháng 11 sẽ tiêm khoảng 100 triệu con nữa). Và theo lời Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Cao Đức Phát, từ tháng 4 đến tháng 10 năm nay số ổ dịch đã giảm 60% so với cùng kỳ năm trước và từ ngày 24.8 đến nay không phát hiện thêm ổ dịch nào...

Nhưng theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới, VN vẫn là nước có tỉ lệ số người chết cao nhất trong số các nước Đông Nam AÁ: 44/99 (người nhiễm bệnh). Một trong những khó khăn nhất của chúng ta là khả năng kiểm soát đàn gia cầm. Bộ trưởng Cao Đức Phát nêu thực tế "có 65% số hộ nông dân VN nuôi từ 1 đến nhiều con gà, vịt nên rất khó chống dịch".

Lối nuôi phân tán khắp nơi là đặc điểm rõ nhất của một nền chăn nuôi lạc hậu. Để tránh những thiệt hại quá lớn cho người chăn nuôi (phần đông nghèo) chúng ta không quyết định tiêu huỷ toàn bộ gia cầm trong vùng có dịch như khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới - tức là phải chấp nhận nhiều khó khăn hơn trong việc kiểm soát chúng.

Bởi các cố gắng nghiên cứu sản xuất vaccine, mua tích trữ thuốc Tamiflu kháng virus... chỉ là một phần của kế hoạch. Theo chúng tôi nhiệm vụ kiểm soát gia cầm phải được đặt cao hơn nữa với những biện pháp cụ thể hơn nữa. Nếu không kiểm soát hoàn toàn các cơ sở chăn nuôi thì phải kiểm soát chặt quá trình giết mổ và bán, đặc biệt tại các đô thị. Nghĩa là cần gấp rút củng cố, xây mới các khu giết mổ gia cầm tập trung và tăng cường giám sát quản lý chặt cả người hoạt động nghề này và động vật, để thu hẹp dòng gà vịt tươi sống vốn từ trăm nghìn ngả đường vào thẳng mạng lưới chợ trong các thành phố. Đó sẽ là những điểm "nóng nhất" khi đại dịch bùng phát.

ƯÁng xử với một nguy cơ thảm hoạ lớn, đặc biệt, rất cần các biện pháp đặc biệt. Những biện pháp đó đều phải nảy sinh từ điều kiện kinh tế, xã hội riêng của mỗi quốc gia. Bất luận trong hoàn cảnh nào chúng ta cũng tìm ra giải pháp cho mình, để cứu lấy mình, trước khi nhờ đến người. Người bên ngoài chỉ có thể hỗ trợ chứ không thể làm thay. Bởi vậy, quý trọng sự giúp đỡ của bên ngoài bao nhiêu, chúng ta cũng phải tự tìm ra giải pháp hữu hiệu cho mình bấy nhiêu.