Hung hăng - bạn đồng hành của stress
Các Website khác - 14/10/2004

Sự căng thẳng đẩy bạn tới những cơn tam bành và khi trận hoả lòng đã bùng nổ, bạn càng trở nên căng thẳng hơn. Chúng tạo thành một "vòng xoáy bạo lực" mà cuối cùng có thể dẫn đến kết cục bi thảm.

Đây kết quả của sự tương tác phản hồi và một nghiên cứu mới đã chỉ ra cơ chế sinh học của cái vòng luẩn quẩn chết người đó.

Các nhà nghiên cứu ở Hà Lan và Hungary đã tìm thấy mối liên hệ sinh học này ở 53 con chuột, mặc dù chưa phát hiện trên người. Thí nghiệm được thực hiện với chuột vì người ta có thể cấy các điện cực vào não của chúng, và "bật" hay "tắt" các sensor gây stress.

Khi nhóm nghiên cứu bật các điện cực để lũ chuột cảm thấy đang bị stress, hàm lượng corticosterone (loại hoóc môn chủ yếu được cơ thể người và chuột sản xuất ra giúp chúng ta vượt qua cảm giác căng thẳng) tăng vọt trong máu. Các con vật trở nên hung hãn hơn, chúng tấn công ngay cả những đồng loại khác đã bị tiêm thuốc mê đến độ gần như chết. Và rồi chính hành vi bạo lực này lại kích thích chúng sản xuất ra nhiều hoóc môn hơn nữa, đẩy chúng rơi vào vòng xoáy stress và tấn công.

Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện thấy họ có thể "bật" hay "tắt" chu kỳ chỉ bằng cách điều chỉnh lượng hoóc môn.

"Cơ chế phản hồi" này, theo nhóm nghiên cứu, có thể giải thích cho việc tại sao một số người gặp chuyện không hay ở cơ quan lại trút nỗi bực dọc lên những người thân yêu khi về đến nhà. Chu trình căng thẳng - hung hăng trong những trường hợp cực điểm có thể dẫn đến tai họa chết người. Nó leo thang nhanh chóng và rất khó để chặn đứng lại một khi đã bắt đầu.

Thông thường, các hoóc môn stress giúp cơ thể chuẩn bị đối phó với hai khả năng, hoặc "ban bố chiến tranh", hoặc chạy trốn khi kẻ thù xuất hiện. Song nghiên cứu này cho thấy các hoóc môn đã "vận động" não bộ tuyên chiến, Menno R. Kruk, trưởng nhóm nghiên cứu thuộc Trung tâm nghiên cứu dược phẩm Leiden/Amsterdam, cho biết.

Phát hiện cũng gợi ý rằng, một trong những cách tốt nhất chúng ta có thể giúp mình là học cách kiểm soát sự căng thẳng. Điều đó không phải lúc nào cũng dễ dàng. Viện Sức khoẻ quốc gia Mỹ (NIH) gợi ý một vài bước sau: Trước hết, hãy tìm ra vấn đề nằm ở đâu: tại nhà, trong công sở hay trên đường di chuyển giữa hai thứ đó? Một khi đã biết nguyên nhân của vấn đề, bạn sẽ giải quyết nó, hay tìm kiếm sự giúp đỡ.

Nhưng cũng giống như nhiều vấn đề tâm lý khác, chỉ nội việc tìm ra nguồn gốc của nó, và tập trung vào biện pháp giải quyết, cũng đủ tạo căng thẳng rồi. NIH cho biết nếu bạn có một công việc tồi tệ, có thể bạn nên đổi việc. Vâng, chắc chắn rồi. Sẽ không có stress ở đó, đúng không nào? Các chuyên gia cố vấn có thể trợ giúp tốt, nhưng một nghiên cứu thú vị đã cho thấy chúng ta tự giải quyết vấn đề thì hiệu quả hơn nhiều so với việc lệ thuộc vào người khác.

Thuận An (theo ABC)