Chứng khoán 5 năm chưa có sức bật
Các Website khác - 01/01/2006

Các chuyên gia cho rằng, năm 2005 thị trường chứng khoán VN đã có những bước phát triển ổn định, thu hút được đông đảo nhà đầu tư. Tuy nhiên, cả hai chợ TP HCM và Hà Nội đều ở thế nằm ngang mà chưa có một sức bật, đẩy thị trường lên tầm cao hơn.

Theo đánh giá của ông Huy Nam, chuyên viên kinh tế và thị trường chứng khoán, sự kiện đáng chú ý nhất trên thị trường là Chính phủ ban hành Quyết định 528 nhằm tăng cường công tác tạo hàng cho thị trường chứng khoán. Quyết định này đã làm cho thị trường đấu giá cổ phần trong năm qua sôi động hẳn lên. Tổng cộng có 31 doanh nghiệp bán đấu giá cổng phần, với tổng giá trị bán được xấp xỉ 1.091 tỷ đồng.

Mới đây, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Thị Băng Tâm đã có hướng dẫn thực hiện quyết định 528. Theo đó, quá trình doanh nghiệp cổ phần hóa hoặc bán bớt cổ phần Nhà nước đều phải gắn với việc đăng ký giao dịch hoặc niêm yết cổ phiếu tại TTGDCK. Điều này góp phần quan trọng trong việc tạo hàng hóa cho thị trường.

Thị trường chứng khoán VN ngày càng thu hút đông đảo nhà đầu tư. Ảnh: T.V.

Giám đốc Trung tâm giao dịch chứng khoán TP HCM Trần Đắc Sinh cũng cho rằng, năm 2005 có nhiều sự kiện nhưng tình hình hoạt động trên thị trường vẫn ổn định. Phiên giao dịch đầu tiên trong năm 2005 chỉ số VN Index chỉ ở mức 237,23 điểm, tính đến ngày 15/12, TTGDCK TP HCM đã tổ chức được 240 phiên giao dịch an toàn và thông suốt, chỉ số VN-Index ở mức 314,08 điểm tăng 32,4% so với đầu năm.

Một động thái tích cực khác là Quyết định 238 nâng tỷ lệ sở hữu cổ phần cho nhà đầu tư nước ngoài từ 30% lên 49% đã thu hút đông đảo nhà đầu tư nước ngoài đến với thị trường VN. Nếu như trước đây giá trị giao dịch của nhóm nhà đầu tư này chỉ xấp xỉ 1 tỷ đồng mỗi phiên thì nay con số đó tăng gấp 3-4 lần.

Năm 2005, chợ chứng khoán TP HCM kết nạp được 6 thành viên - con số lớn nhất từ trước tới nay. Dù gặp nhiều khó khăn do chi phí nguyên vật liệu đầu vào tăng cao, kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp niêm yết đều rất khả quan. Một số công ty thua lỗ nhiều năm như Bông Bạch Tuyết, Cơ khí Bình Triệu đã vươn lên có lãi. Ông Trần Đắc Sinh cho rằng tổng giá trị niêm yết gần 155 tỷ đồng, tăng mạnh so với năm 2004 (45,5 tỷ đồng) là một thành công lớn.

Vào những ngày cuối năm, dư âm của đợt phát hành 750 triệu USD trái phiếu Chính phủ trên thị trường New York thành công cũng một phần tác động tích cực đến thị trường chứng khoán VN. Theo các chuyên gia, những thông tin từ các đợt quảng bá hình ảnh VN sẽ thu hút nhiều nhà đầu tư tổ chức và cá nhân nước ngoài đến với thị trường chứng khoán VN.

Đạt được những thành công trên song nhìn toàn cảnh thị trường chứng khoán VN vẫn có một cái gì đó èo uột. Trên 23.000 tài khoản mở tại các công ty nhưng thực sự chỉ có trên 1.000 hoạt động thường xuyên. Ông Nam nhận xét hàng hóa chưa dồi dào, chất lượng ở mức trung bình, vì thế người mua thưa thớt là điều dễ hiểu.

Việc Trung tâm giao dịch chứng khoán TP HCM mới đây quy định các công ty có vốn dưới 30 tỷ đồng (gấp 3 so với quy định trước) sẽ không được niêm yết tuy có mặt tích cực là tạo ra hàng hóa có sức hấp dẫn hơn song theo ông Nam sẽ hạn chế rất lớn đến việc tạo hàng. Hiện nay rất nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ có nhu cầu huy động vốn từ công chúng, đây cũng là đối tượng có động lực lên sàn lớn nhất.

Để chứng khoán trở thành một kênh đầu tư phổ cập hơn, các chuyên gia cho rằng trong năm 2006 nhà quản lý cần tập trung xóa mù chứng khoán tại VN. Giám đốc Công ty chứng khoán Ngân hàng Đầu tư và phát triển VN Hồ Công Hưởng nhận xét do mặt bằng về sự thành thạo tài chính của đại bộ phận dân chúng vẫn còn khá thấp nên sức cầu chứng khoán ở VN vẫn còn quá nhỏ bé. Chứng khoán suy cho cùng chỉ là một sân chơi trong cho các nhà đầu tư có nguồn tiền tiết kiệm nhàn rỗi. Để có thể tham gia nhà đầu tư phải am hiểu luật chơi, phải biết những rủi ro vốn có gắn liền với các công cụ và phương tiện đầu tư để có thể tham gia một cách tích cực và chủ động.

Theo ông Kiên Cường, chuyên gia của Vietstock, việc phổ cập hóa chứng khoán không chỉ cần với các nhà đầu tư mà giám đốc, chủ tịch các công ty cổ phần cũng là những đối tượng. Ông kể: "Khi thuyết phục một doanh nghiệp tham gia niêm yết, tôi hết sức bất ngờ khi lý do bà chủ tịch đưa ra là công ty vẫn còn nợ nên chưa tính tới việc này. Chờ 3 năm nữa khi bà đã trả hết toàn bộ nợ mới có thể xem xét việc niêm yết, trong khi thực tế công ty của bà đang rất cần tiền".

Có nhà đầu tư rồi phải có hàng, động lực khuyến khích doanh nghiệp niêm yết mạnh nhất chính là những chính sách ưu đãi về thuế đủ mạnh. Mới đây các công ty chứng khoán đã gửi một bản khuyến nghị tới cơ quan chức năng đề xuất thực hiện chính sách ưu đãi luỹ thoái cho các công ty niêm yết, lấy thời điểm 2006 làm mốc mức ưu đãi về thuế và giảm dần qua các năm, sau 2010 mọi chế độ ưu đãi nên được chấm dứt.

Về phía các nhà đầu tư, họ mong chờ có một liều thuốc đem lại sinh khí sôi nổi cho thị trường. Hiện nay thị trường chứng khoán VN đang hoạt động theo phương thức khớp lệnh định kỳ 2 phiên một ngày. Điều này khiến thị trường hoạt động có vẻ yếu ớt cầm chừng khó thu hút thêm được nhà đầu cơ chuyên nghiệp. Vì thế họ hy vọng tới đât TTGDCK TP HCM sẽ tăng thêm 2 phiên buổi chiều tiến tới khớp lệnh liên tục. Việc tăng thêm phiên giao dịch đi kèm với việc cho phép mua bán một loại chứng khoán trong ngày không cùng một phiên sẽ phần nào đẩy giá trị giao dịch từng phiên tăng cao hơn.

Nguyễn Thùy - Việt Phong