Hàng giả xuất xứ ASEAN tràn vào VN
Các Website khác - 05/10/2005

Buôn lậu bằng cách dùng Giấy chứng nhận xuất xứ ASEAN (C/O form D) giả là cách thẩm lậu hàng đang manh nha ở các cửa khẩu giáp biên giới như Mộc Bài, Lao Bảo, Cầu Treo... Hải quan bó tay vì 'nghệ thuật' làm giả quá tinh vi.

Người dân nên lựa chọn cẩn thận khi đi mua hàng để tránh mua phải hàng giả.

Phòng Xử lý thuộc Cục hải quan TP HCM cho biết, cho đến nay hải quan thành phố đã phát hiện 2 trường hợp C/O form D giả, chủ yếu là giả chữ ký Tổng Lãnh sự và một số chi tiết trên C/O. "Hàng giả từ biên giới về thành phố rất khó phát hiện, nhất là khi phía các nước thường xuyên thay đổi lãnh sự nhưng không cập nhật kịp thời chữ ký của người có trách nhiệm, nên chữ ký trên C/O dễ dàng bị giả", một cán bộ Phòng xử lý cho biết.

Mới đây, Công ty Sony VN đã phát hiện một số hàng nhập lậu sử dụng C/O form D giả để "tuồn" hàng vào VN. Theo Trưởng phòng đối ngoại Công ty Sony Vũ Quốc Tuấn, các phiếu C/O form D hàng lậu do bộ phận bán hàng của công ty này thu giữ được ở cửa khẩu Lao Bảo đều ghi nội dung: "100% hàm lượng ASEAN". Đối với nhà sản xuất cũng như cơ quan quản lý, điều này là không thể xảy ra.

Theo giải thích của ông Tuấn, chỉ riêng phí công nghệ phải trả cho công ty mẹ tại Nhật đã là 3%, bản thân đèn hình chiếm đến 50% giá trị của sản phẩm... thì không thể đảm bảo hàng có đủ 100% nguồn gốc ASEAN như C/O ghi. Phía Thái Lan cũng cho biết, các sản phẩm điện tử sản xuất tại đây không thể đạt 100% hàm lượng ASEAN được, ngoài ra tất cả nhà sản xuất vì lý do bảo mật thông tin cũng không thể tiết lộ hàm lượng cụ thể như C/O hàng lậu, giả đã thể hiện.

Theo các quan chức hải quan Thái Lan và VN, đây là trường hợp đầu tiên doanh nghiệp phát hiện hình thức hàng giả C/O bằng cách ghi khống tỷ lệ hàm lượng ASEAN. Những trường hợp phát hiện trước đây là do hải quan phát hiện ra.

Cục trưởng hải quan tỉnh Quảng Trị Lê Văn Tới cũng xác nhận, C/O form D ghi 100% hàm lượng ASEAN là "có vấn đề", đặc biệt là tại cửa khẩu Lao Bảo. "Điều này không cần thiết, vì sản phẩm chỉ cần hơn 40% hàm lượng ASEAN là đã có thể được cấp C/O", ông Tới giải thích.

Theo các chuyên gia trong lĩnh vực C/O, hàng hóa có C/O form D - tức là trong sản phẩm có chứa 40% hàm lượng xuất xứ ASEAN - khi vào các nước ASEAN sẽ được hưởng thuế suất ưu đãi 10-15%. Mức thuế này thấp hơn nhiều đối với trường hợp không có C/O form D - hàng ngoài ASEAN và phải chịu mức thuế suất nhập khẩu là 40-50%.

Để được cấp C/O form D, hàng hóa phải nằm trong diện được hưởng ưu đãi thuế quan theo Hiệp định CEPT/AFTA. Đối với các loại hàng nhập khẩu từ ASEAN, không phải hàng nào cũng được hưởng ưu đãi thuế theo CEPT. Chẳng hạn như trong quý I năm ngoái, VN nhập khẩu 1,6 tỷ USD nhưng tỷ lệ hàng được hưởng ưu đãi chỉ chiếm 9-10%.

Theo ngành hải quan, với trình độ, nghiệp vụ và thiết bị hiện nay, rất khó phát hiện C/O form D giả nên có thể đã để "lọt" nhiều trường hợp hàng lậu vào sâu trong nội địa. "Chữ ký của mình còn có thể không nhận ra trong trường hợp bị giả, huống chi phải kiểm tra đối chiếu trên các bản đăng ký chữ ký trên C/O đã qua photo nhiều lần "tam sao thất bản" so với chữ ký gốc của người có trách nhiệm", ông Tới nói thêm.

Phó phòng nghiệp vụ Cục hải quan thành phố Nguyễn Văn Nhã cho biết, những trường hợp vi phạm C/O form D giả sẽ bị lập biên bản về hành vi giả mạo giấy tờ để trốn thuế, sau đó chuyển Phòng xử lý để ra quyết định xử phạt. Tùy theo mức độ, có thể phạt tiền hoặc nghiêm khắc hơn là không cho hưởng chính sách thuế suất nhập khẩu ưu đãi theo quy định CEPT/AFTA.

Theo các chuyên gia về C/O, trong trường hợp có nghi ngờ về C/O form D hàng nhập khẩu thì hải quan VN phải có trách nhiệm kiểm tra lại dấu và chữ ký trên C/O. Nếu phát hiện có gian lận, cơ quan hải quan sẽ gửi công văn sang cơ quan chịu trách nhiệm cấp C/O form D của nước xuất khẩu hàng "có vấn đề" này để yêu cầu kiểm tra. Nếu cần, hải quan hai nước sẽ phối hợp để xử lý hàng có C/O giả. Song, theo ngành hải quan, vai trò của các doanh nghiệp trong chống hàng giả, lậu vẫn là chủ đạo và chủ động.

Phan Anh - Hà Vy