Hiện đại hóa hải quan để hạn chế tiêu cực
Các Website khác - 29/12/2005

Dự án cải cách toàn diện ngành Hải quan vừa Chính phủ thông qua. Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Trương Chí Trung, việc cải cách toàn diện này sẽ hạn chế đến mức thấp nhất những tiêu cực trong ngành hải quan.

êpjkjl
Thứ trưởng Trương Chí Trung. Ảnh: Tuổi Trẻ.
- Nhiều ý kiến cho rằng, thủ tục hải quan hiện nay vẫn còn rườm rà phức tạp, gây khó khăn cho doanh nghiệp, ông nghĩ sao?

- Đúng là hiện nay những yêu cầu về hồ sơ trong quá trình làm thủ tục hải quan vẫn rườm rà phức tạp, các thủ tục thông quan hiện tại đều được thực hiện thủ công. Quy trình thủ tục hải quan hiện hành đặt nhiều trách nhiệm quá lớn nên đã tạo điều kiện cho các công chức hải quan can thiệp quá sâu vào quy trình thông quan hàng hóa của doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, phát hiện hàng hóa của doanh nghiệp chủ yếu dựa trên kiểm tra thực tế với tỷ lệ kiểm tra rất cao. Trong khi đó công chức hải quan lại ngại áp dụng kỹ thuật rủi ro, một phương thức tiên tiến mà nhiều nước trên thế giới đang áp dụng. Thậm chí, môi trường giao dịch điện tử trong thủ tục hải quan cho đến nay chưa được thiết lập một cách đầy đủ.

Tỷ lệ kiểm tra thực tế quá cao đã tạo ra những kẽ hở để cán bộ công chức hải quan nhũng nhiễu gây phiền hà cho doanh nghiệp. Theo tôi, với dự án mới hiện đại hóa toàn diện của ngành sẽ không còn sự can thiệp bằng thủ công đối với hàng hóa của doanh nghiệp nữa. Lúc ấy, sự tiêu cực sẽ giảm tới mức thấp nhất.

- Để thực hiện dự án một cách hiệu quả, theo ông cần giải quyết vướng mắc gì giữa hải quan, doanh nghiệp và các bộ, ngành?

- Thực ra nhiều doanh nghiệp đã đi trước hiện đại hóa rồi. Các doanh nghiệp đã tham gia xuất nhập khẩu hàng hóa với nhiều nước, họ thường tiếp cận với quy trình thủ tục hải quan tiên tiến của các nước đó. Có khi doanh nghiệp còn đòi hỏi chúng tôi phải hiện đại hóa. Theo tôi không vướng về các doanh nghiệp mà chính là nằm ở các khâu bộ, ngành.

Với hơn 14.000 doanh nghiệp tham gia xuất nhập khẩu, mỗi đơn vị có mức độ nhìn nhận khác nhau. Số lượng doanh nghiệp mong muốn thông quan điện tử rất lớn, nhưng vì bản thân ngành hải quan chưa thể đồng bộ hóa các thiết bị nên đành phải tạm thời thí điểm, do một phần việc quảng bá về hải quan điện tử chưa nhiều.

Về phía bộ, ngành, hiện đại hóa là rất cần thiết. Ngay Luật Hải quan sửa đổi và Nghị định 154 của Chính phủ cũng đã chỉ rõ các ngành có trách nhiệm cung cấp thông tin cho hải quan. Tôi cho rằng sẽ rất thuận lợi nếu hải quan các bộ, ngành cùng xây dựng, bắt tay nhau hợp tác để phục vụ doanh nghiệp tốt hơn.

- Từ 1/1/2006, Luật Giao dịch điện tử sẽ có hiệu lực, theo ông, các doanh nghiệp có còn gặp khó khăn như hiện tại không?

- Luật giao dịch điện tử theo tôi là rất quan trọng, pháp lý hóa chữ ký điện tử sẽ rất thuận lợi cho doanh nghiệp và cho hải quan. Chẳng hạn, chứng từ điện tử trở thành thông dụng, các bộ, ngành cũng quen sử dụng nó. Ngoài ra, chữ ký điện tử cũng mang tính pháp lý giải quyết vấn đề hồ sơ và thứ ba là trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp và cơ quan hải quan được xác định rõ. Doanh nghiệp kê khai hải quan không phải dùng giấy tờ nữa. Lúc đó, thí điểm hải quan điện tử ở Hải Phòng và TP HCM, doanh nghiệp chỉ cần phải lưu hồ sơ gốc là đủ.

(Theo Diễn Đàn Doanh Nghiệp)