Ngành thép phản đối quy chế kinh doanh thép
Các Website khác - 11/09/2005

Quy chế kinh doanh thép xây dựng vừa được Bộ Thương mại ban hành mới đây đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ phía các doanh nghiệp. Hiệp hội Thép VN (VSA) cũng vừa đề nghị Thủ tướng và các bộ liên quan xem xét lại quy chế này bởi cho rằng nó đã vi phạm các quy định tại nhiều luật hiện hành.

Các doanh nghiệp cho rằng quy chế đã can thiệp quá sâu vào hoạt động kinh doanh của họ.

Trao đổi với VnExpress, ông Nguyễn Phúc Chiến, Giám đốc Công ty Thép Đà Nẵng, bức xúc: "Tôi không hiểu Bộ Thương mại ban hành quy chế này để làm gì. Luật hiện hành đã quy định rõ, giờ có thêm một văn bản dưới luật với các điều khoản khác chồng chéo chỉ làm mọi chuyện thêm rắc rối". Theo ông Chiến, bản quy chế này không giải quyết được vấn đề bình ổn thị trường thép lại còn tăng thêm tính phức tạp và khó khăn cho ngành thép.

Trong bản quy chế trên, Bộ Thương mại nêu rõ, nhà cung ứng chịu trách nhiệm về giá bán lẻ thép xây dựng do mình cung ứng trên thị trường, ngoài ra, phải trả thù lao hoặc chiết khấu ghi rõ trong hợp đồng cho các đại lý của mình. Đây cũng chính là điểm mà các doanh nghiệp phản đối nhiều nhất.

Ông Chiến cho rằng, những điều lệ trong quy chế này trái với các quy định trong luật hiện hành và vi phạm quyền tự do kinh doanh của các doanh nghiệp. So với thực tế thị trường hiện nay, bản quy chế này đã áp đặt và can thiệp quá sâu vào hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. "Không một công ty, đơn vị nào muốn làm một công việc hết sức vô bổ là chịu trách nhiệm về giá đến tận tay các đại lý chính, đại lý con và đến tận tay người tiêu dùng. Rõ ràng, văn bản dưới luật lại vi phạm luật hiện hành quy định về tự do kinh doanh. Chúng tôi đã có văn bản gửi Hiệp hội thép VN đề nghị bãi bỏ quy chế này", ông Chiến nói.

Giám đốc Công ty Thép Nam Đô Vũ Mạnh Cường vẫn đang nghiên cứu quy chế mới mà Bộ Thương mại ban hành. Ý kiến như thế nào sẽ được Nam Đô kiến nghị với Hiệp hội thép VN vào tuần tới. Tuy nhiên, ông cũng cho rằng theo luật hiện hành, các nhà sản xuất và kinh doanh thép đều phải chấp nhận pháp lệnh về giá và tự chịu trách nhiệm hiệu quả sản xuất kinh doanh. Hơn nữa Nhà nước đã bãi bỏ quy định giá trần và sàn với thép từ năm 2003. Thêm quy chế mới này chẳng khác nào Bộ Thương đã áp đặt cho doanh nghiệp.

Đồng tình với quan điểm này, đại diện Công ty Thép Việt Ý cho rằng, cả nước có nhiều doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh, giá thép lại chịu tác động nhiều bởi cung cầu thị trường. Hiện nay, các nhà máy không quy định giá bán lẻ đến tay người tiêu dùng, mà các đại lý tự cạnh tranh với nhau để đưa ra mức giá phù hợp. Nếu bây giờ theo quy chế mới, doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm về giá từ A đến Z thì sẽ rất khó khăn. Bởi doanh nghiệp có tới hàng nghìn đại lý, cửa hàng phân phối rộng khắp, việc quản lý không phải đơn giản và bản thân các đại lý cũng không lấy gì làm thích thú.

Ông Phạm Chí Cường, Chủ tịch Hiệp hội thép VN (VSA) cũng cho hay, trong các lần góp ý doanh nghiệp đã nhiều lần chỉ rõ quy chế có nhiều điểm trái với Luật Doanh nghiệp, Luật Thương mại, Pháp lệnh Giá... tuy nhiên Bộ Thương mại vẫn tiếp tục đưa vào quy chế.

Điều 11, Luật Thương mại 2005 quy định thương nhân có quyền tự do, tự nguyện thoả thuận trong hoạt động thương mại thì quy chế lại buộc họ lựa chọn phương thức bán hàng cố định (ăn hoa hồng). Việc nhà sản xuất ấn định giá bán lẻ và buộc phải chịu trách nhiệm về hoạt động kinh doanh của các pháp nhân, cá nhân khác cũng trái với quy định của Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư nước ngoài và Pháp lệnh Giá.

"Thép xây dựng là một mặt hàng thiết yếu song không phải là ngành hàng kinh doanh có điều kiện, do đó việc ban hành quy chế kinh doanh cần được xem xét lại", các công ty thành viên của VSA kiến nghị.

Trước những bức xúc này của các doanh nghiệp và VSA, ông Hoàng Thọ Xuân, Vụ trưởng Vụ Chính sách thị trường trong nước (Bộ Thương mại), cho rằng, các doanh nghiệp vẫn chưa hiểu ý tứ xâu xa mà bản quy chế đưa ra. Theo ông, trong những lần sốt giá thép trước, dù VSA đã có rất nhiều biện pháp nhằm bình ổn thị trường, khâu phân phối, lưu thông vẫn rất lộn xộn và chưa được tổ chức tốt, gây thiệt hại lớn cho người tiêu dùng và làm hỗn loạn thị trường. Quy chế này khuyến khích các doanh nghiệp thành lập hệ thống phân phối và tiêu thụ thép của riêng mình để từ đó có sự quản lý bài bản hơn.

Hệ thống phân phối, theo cách lý giải của Bộ Thương mại sẽ gồm hai hình thức: hệ thống trực thuộc, ví dụ như công ty lập ra cửa hàng, xí nghiệp...để bán thép của chính công ty mình. Hình thức thứ hai là hệ thống đại lý do doanh nghiệp lập ra để bán thép thuê cho mình và "ăn" hoa hồng do công ty trả. Tuy nhiên, khi lập ra những hệ thống này thì doanh nghiệp phải quản lý chất lượng và phải kiểm soát được giá bán của các cơ sở này.

"Dù là hệ thống nào thì hàng vẫn là của nhà cung ứng. Cho nên nhà cung ứng phải kiểm tra, giám sát và chịu trách nhiệm về chất lượng là đương nhiên. Nếu như ở một khâu, một người nào đó làm "méo mó" chất lượng của thép thì nhà cung ứng có quyền xử lý khâu đó, người đó. Còn về giá cả, nếu đã bán hàng của công ty thì không được bán hàng sai giá do công ty quy định bởi vì đó là hàng của công ty và công phải kiểm soát được điều này", ông Xuân cho biết.

Quy chế không buộc các doanh nghiệp phải lập ra hệ thống bán thép hay đại lý mà đó chỉ là sự khuyến khích. Ngoài ra, nếu nhà cung ứng bán hàng cho đối tác khác nằm ngoài hệ thống do mình lập ra và bán theo phương thức "mua đứt bán đoạn" thì không phải là đối tượng điều chỉnh của quy chế này. Tức là không phải chịu trách nhiệm đối với giá bán do đối tác bán ra.

Theo ông Xuân, việc thành lập hệ thống phân phối, mạng lưới phân phối sẽ giúp doanh nghiệp rất nhiều, đặc biệt là trong bối cảnh VN đang chuẩn bị gia nhập WTO, phải mở cửa thị trường cho các doanh nghiệp nước ngoài tới làm ăn. "Nếu khi mở cửa, các doanh nghiệp VN vẫn hoạt động manh mún, rời rạc thì chắc chắn sẽ bị các doanh nghiệp nước ngoài "nuốt chửng" ", ông Xuân nói thêm.

Nhóm phóng viên

Theo dòng sự kiện:
quy chế kinh doanh thép (10/09)