Tranh cãi gay gắt thuế tiêu thụ đặc biệt với bia hơi
Các Website khác - 18/08/2005

Đề nghị thống nhất thuế tiêu thụ đặc biệt giữa bia tươi và bia hơi được Bộ Tài chính tâm đắc và coi là phù hợp với tiến trình hội nhập và không ảnh hưởng đến quyền lợi người tiêu dùng. Tuy nhiên, khi đưa vấn đề này ra bàn luận trước Ủy ban thường vụ Quốc hội chiều nay vẫn vấp phải sự phản ứng gay gắt.

Sẽ sàng lọc các doanh nghiệp sản xuất bia.
Sẽ sàng lọc các doanh nghiệp sản xuất bia.

Trong tờ trình Quốc hội, Bộ Tài chính cho biết, Luật thuế tiêu thụ đặc biệt hiện hành quy định thuế suất áp dụng đối với bia hơi là 30%, bia tươi là 75%. Tuy nhiên, trong quá trình đàm phán gia nhập WTO, các đối tác đều cho rằng bia hơi, bia tươi là một loại sản phẩm, vì vậy, quy định thuế suất khác nhau là vi phạm nguyên tắc đối xử quốc gia của WTO và cần phải sửa.

Để giải quyết vấn đề này, Chính phủ đề nghị trong thời gian đầu kể từ thời điểm gia nhập WTO, mức thuế suất áp dụng chung đối với bia hơi và bia tươi cần quy định ở mức vừa phải để giảm bớt khó khăn cho một số cơ sở sản xuất bia hơi của các địa phương và đảm bảo giá bán bia hơi phù hợp với người có thu nhập thấp sau đó sẽ nâng dần mức này lên để đảm bảo ổn định ngân sách Nhà nước. Mức thuế áp dụng chung cụ thể sẽ 40% cho năm 2006 và 2007 và từ năm 2008, sẽ lên mức 50%.

Quan điểm của Bộ Tài chính đưa ra lập tức vấp phải phản ứng gay gắt của đại biểu Nguyễn Thị Anh Nhân. Bà bức xúc nói: "Tôi không nhất trí với việc nâng thuế tiêu thụ đặc biệt với bia hơi lên ngang bằng với bia chai, bởi đây là 2 loại sản phẩm hoàn toàn khác nhau về quy trình sản xuất, nguyên liệu pha chế và đối tượng người sử dụng".

Theo bà, hiện nay, sản lượng bia tươi tiêu thụ mỗi năm vào khoảng 2 triệu lít trong khi với bia hơi là 3 triệu lít, như vậy, nhu cầu sử dụng bia hơi nhiều hơn. Nếu xét về đối tượng sử dụng thì bia hơi thường dành cho đối tượng phổ thông là đại bộ phận người dân có thu nhập thấp trong khi với bia tươi điều này lại hoàn toàn ngược lại. Đó là chưa kể, kinh doanh bia hơi, tỷ lệ rủi ro cao do mặt hàng này chỉ bảo quản được 1 ngày trong khi bia tươi là 90 ngày. "Tôi đồng ý việc gia nhập WTO phải sửa thuế nhưng cũng cần phân biệt giữa 2 loại bia khác nhau và nếu sửa thì nên hạ thuế tiêu thụ đặc biệt với bia tươi xuống bằng bia hơi", bà Nhân nhấn mạnh.

Trước bức xúc của bà Nhân, đại biểu Đặng Thuần Phong cũng tỏ ra băn khoăn: "Khi sửa đổi các loại thuế này, Bộ Tài chính đã làm phép so sánh xem ngân sách Nhà nước sẽ giảm bao nhiêu, khả năng chấp nhận của các doanh nghiệp này như thế nào. Theo tôi, trong bối cảnh giá thế giới đang biến động mạnh, chi phí đầu vào của các ngành đều bị đội lên, Chính phủ cần phải cân nhắc thận trọng liệu khi điều chỉnh chính sách thuế có tác động đến chỉ số giá và những mục tiêu khác Quốc hội đề ra".

Đồng tình với quan điểm này, ông Nguyễn Văn Thuận, Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật, cho rằng: "Điều chúng tôi quan tâm là khi đưa thuế vào thì nguồn thu ngân sách là bao nhiêu, tác động như thế nào đến nền kinh tế và đặc biệt là người dân có chấp nhận hay vừa đưa ra đã bị phản đối", ông nói. Theo ông, để thông tin được rõ ràng minh bạch, Bộ Tài chính cần phải làm phép so sánh và nói rõ vấn đề để các đại biểu Quốc hội hiểu và có những ý kiến đóng góp phù hợp.

Tại buổi thảo luận, nhiều ý kiến cho rằng, lý do tăng thuế mà Bộ Tài chính đưa ra là phù hợp với tiến trình hội nhập WTO chưa thực sự thuyết phục. Theo giáo sư Nguyễn Ngọc Trân, Phó chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Quốc hội, lần sửa luật nào cũng đưa ra một lý do hết sức kinh điển là nhằm phù hợp với tiến trình hội nhập, tuy nhiên, việc WTO yêu cầu như thế nào thì không phải đại biểu nào cũng biết.

Ông đề nghị Luật thuế tiêu thụ đặc biệt nên nói rõ: Luật này có hiệu lực thi hành kể từ thời điểm VN chính thức gia nhập WTO.

Trước bức xúc của các đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Sinh Hùng cho rằng, việc tăng thuế bia hơi đã được cân nhắc rất kỹ, đảm bảo Nhà nước tăng nguồn thu, người dân được sử dụng loại bia chất lượng, doanh nghiệp làm ăn hiệu quả sẽ đủ sức cạnh tranh khi hội nhập. Theo ông, một số doanh nghiệp làm ăn kém có thể sẽ bị phá sản nhưng "thà giết nhầm còn hơn để những doanh nghiệp này sống lay lắt và sản xuất những loại bia kém chất lượng. "Để tránh gây sốc, việc nâng thuế sẽ được chúng tôi tiếp tục cân nhắc để có lộ trình phù hợp", ông nói.

Minh Khuyên