Lạc nội mạc tử cung có thể gây vô sinh
Các Website khác - 15/11/2005

Cứ 100 phụ nữ phải cắt bỏ tử cung thì có 15-20 người bị lạc nội mạc trong cơ tử cung. Bệnh có thể gây vô sinh với tỷ lệ 30-50% do làm tổn thương vòi trứng và ống dẫn trứng. Những tổn thương này cản trở nhu động ống dẫn trứng và gây rối loạn phóng noãn...

Nội mạc tử cung là lớp màng (niêm mạc) phủ mặt trong tử cung (dạ con). Lớp niêm mạc này biến đổi hằng ngày theo các chất nội tiết của buồng trứng tiết ra trong chu kỳ kinh nguyệt. Khi đang có kinh cũng là lúc niêm mạc này bắt đầu tái tạo phát triển dần lên. Đến cuối chu kỳ, lớp niêm mạc này rất dày, lúc này chất nội tiết buồng trứng giảm sút làm cho nó bong ra, gây chảy máu từ tử cung gọi là kinh nguyệt.

Lạc nội mạc tử cung là trường hợp các tế bào niêm mạc tử cung đi lạc chỗ, vào sâu trong lớp cơ của thành tử cung (lạc nội mạc trong cơ) hoặc “lạc” cả ra ngoài tử cung như ở buồng trứng, màng bụng (phúc mạc), thành ruột; thậm chí có khi còn ở trong thận hay phổi... Các tế bào này có nguồn gốc là niêm mạc tử cung nên nó cũng biến đổi theo chu kỳ dưới ảnh hưởng của nội tiết buồng trứng và cũng gây chảy máu giống như kinh nguyệt, từ đó gây đau.

Người bị lạc nội mạc tử cung có thể có rất nhiều triệu chứng khác nhau, tùy cơ quan có tế bào “lạc” đi tới. Ví dụ, nếu lạc nội mạc tử cung ở thận thì có triệu chứng đái ra máu (dễ nhầm với ung thư thận), ở phổi có thể ho ra máu (dễ nhầm với lao phổi). Tuy nhiên, lạc nội mạc chủ yếu xảy ra trong cơ tử cung và vùng bụng dưới nên triệu chứng chủ yếu vẫn là đau bụng khi hành kinh. Đây là loại thống kinh thứ phát (vì trước đó có thể hành kinh không kèm theo đau bụng), đau muộn vào ngày thứ hai hoặc ba của kỳ kinh và bệnh càng lâu ngày thì đau càng nặng thêm do các đám niêm mạc tử cung bị lạc chỗ mỗi ngày mỗi to thêm. Đã có không ít trường hợp đau bụng nhiều đến mức chẩn đoán nhầm là viêm phúc mạc, phải mổ cấp cứu.

Lạc nội mạc tử cung là bệnh không quá hiếm. Theo một tài liệu của Pháp thì có khoảng 1-2% số phụ nữ mắc bệnh này và cứ 100 phụ nữ phải cắt bỏ tử cung thì 15-20 người có lạc nội mạc trong cơ tử cung. Bệnh có thể là nguyên nhân gây vô sinh với tỷ lệ 30-50%. Những trường hợp khác thường lành tính, chỉ ảnh hưởng tới sinh hoạt, lao động, học tập. Bệnh gần như khỏi hẳn khi người phụ nữ có thai và sẽ khỏi dứt điểm khi người phụ nữ mãn kinh, vì khi ấy buồng trứng không còn hoạt động nội tiết nữa. Về mặt tâm lý, khi biết rõ về bệnh và tính chất lành tính của nó, người bệnh sẽ giảm đau đớn và khó chịu đi nhiều.

Để điều trị lạc nội mạc tử cung, người ta có thể dùng thuốc để chữa trong các trường hợp bệnh nhẹ và trung bình, người bệnh vẫn mong muốn có con. Với trường hợp nặng, điều trị bằng thuốc không kết quả thì phải phẫu thuật để loại bỏ các nhân lạc nội mạc hoặc cắt bỏ toàn bộ tử cung cùng hai buồng trứng.

Thuốc điều trị lạc nội mạc tử cung đều là các thuốc nội tiết có tác dụng làm thoái triển và làm teo các đám niêm mạc tử cung lạc chỗ. Khi điều trị như vậy thì bản thân các niêm mạc bình thường trong tử cung cũng sẽ bị ảnh hưởng, gây nên những bất thường về kinh nguyệt, đặc biệt là vô kinh. Vì vậy, việc dùng thuốc phải do bác sĩ chỉ định, cân nhắc sau khi đánh giá cụ thể mức độ nặng, nhẹ.

BS Phó Đức Nhuận, Sức Khỏe & Đời Sống