Một số tai biến do kháng sinh
Các Website khác - 23/08/2005

Tất cả các kháng sinh đều có khả năng gây tai biến đối với con người. Có thể chia tai biến của kháng sinh thành 3 loại: dị ứng, nhiễm độc thuốc và tai biến thuộc vi khuẩn học.

Tai biến dị ứng

Tất cả các kháng sinh đều có thể gây dị ứng với các mức độ khác nhau từ nhẹ đến nặng, ngay cả khi dùng liều rất thấp. Dị ứng xảy ra với bất kỳ đường đưa thuốc nào vào cơ thể như: tiêm, uống, bôi qua da, khí dung, nhỏ mắt, nhỏ mũi...

Dị ứng có thể xảy ra với nhiều hình thái khác nhau như mề đay, phù, co thắt khí phế quản, xuất huyết, sốc phản vệ... Trong đó sốc phản vệ có thể xảy ra chớp nhoáng, dẫn đến tử vong. Đây là một tai biến nguy hiểm nhất, phải có điều kiện cấp cứu kịp thời với các phương tiện hồi sức cấp cứu mới cứu sống được bệnh nhân. Rất hay gặp sốc phản vệ với penicyclin.

Các trường hợp dị ứng như mề đay có thể điều trị tốt bằng thuốc chống dị ứng.

Những bệnh nhân đã có cơ địa dị ứng như hen, chàm... nên thận trọng khi dùng kháng sinh. Bệnh nhân có tiền sử dị ứng với bất cứ kháng sinh nào thì cũng không nên dùng kháng sinh đó nữa. Trong điều kiện gia đình, chỉ nên dùng kháng sinh đường uống để hạn chế tai biến do tiêm (thường xảy ra nhanh và mạnh hơn).

Tai biến do nhiễm độc

Tai biến này phụ thuộc riêng biệt vào từng loại kháng sinh, liều dùng, thời gian điều trị. Nhiều cơ quan trong cơ thể như gan, thận, máu, thần kinh đều có thể nhiễm độc do kháng sinh.

Tai biến về thận: Thường xảy ra với các kháng sinh như gentamycin, streptomycin, cephalosporin polymycin, sulfamid, tetracyclin... gây đái ra protein, đái ra máu. Trường hợp nặng có thể gây suy thận, vô niệu...

Tai biến về gan: Các kháng sinh như rifampicin, sulfamid... gây rối loạn chức năng gan, suy gan; đặc biệt ở người đã có tổn thương gan trước.

Tai biến về máu: Chloramphenicol và sulfamid là những thủ phạm chính gây suy tủy và các rối loạn về máu.

Tai biến về thần kinh: Gentamycin, streptomycin gây chóng mặt, rối loạn cảm giác ngoài da, giảm thính lực, có thể gây điếc... Rimifon có thể gây viêm đa dây thần kinh, ethambutol gây giảm thị lực. Penicyclin tiêm ống sống có thể gây co giật...

Tai biến về vi khuẩn học

Sau khi dùng kháng sinh dài ngày, nhiều người bệnh bị rối loạn vi khuẩn trong cơ thể, gây tiêu chảy kéo dài, kèm theo nôn mửa... Có thể kèm các triệu chứng khác như viêm miệng lưỡi, lở miệng do nấm. Nhiều trường hợp gây ho, sốt như viêm nhiễm đường hô hấp nhưng điều trị rất khó khăn.

BS. Quách Tuấn Vinh, Sức Khỏe & Đời Sống