Những văcxin 'độc chiêu'
Các Website khác - 13/02/2005

Ngoài các văcxin phòng các bệnh thông thường như lao, sởi, thủy đậu, viêm gan..., gần đây các nhà khoa học có ý tưởng sản xuất các loại văcxin lạ như văcxin cai nghiện ma túy, thuốc lá, hoặc cho bào thai.

Cái mang lại hy vọng nhiều hơn cả là thử nghiệm thuốc tiêm chống lệ thuộc vào ma túy. Ý tưởng đó không mới. Ngay từ thập niên 1970, các nhà khoa học Mỹ đã hình dung ra một loại vacxin chống lại các chất gây nghiện. Nhưng những thí nghiệm khác nhau liên quan đến heroin cuối cùng đều biểu lộ sự kém tin cậy. Ngày nay, các loại văcxin tiêm phòng cai nghiện cocaine, amphétamine và nicotine đang được thử nghiệm.

Trong lĩnh vực này, nhiều ê kíp khoa học đang cùng nhau khám phá và dường như Công ty Xenova (Anh) đang dẫn đầu. Việc thí nghiệm tiêm phòng 4-5 liều TA-CD đang được tiến hành. Các thí nghiệm trước đó đã cho phép xác định tính vô hại của sản phẩm và chứng tỏ văcxin có tác dụng giảm bớt tính chất sảng khoái, gây nghiện của ma túy trên 5/6 bệnh nhân tình nguyện. Các kháng thể đã được tìm thấy trong máu nhiều tháng sau khi tiêm chủng.

Văcxin chống cai nghiện thuốc lá cũng đang được nghiên cứu bào chế với nguyên tắc giống như văcxin cai nghiện cocaine. Chúng cũng tác động bằng cách làm giảm bớt lượng nicotine lên não. Thử nghiệm trên chuột, văcxin đã làm giảm bớt tác động của nicotine đối với huyết áp cũng như việc gây cảm giác lệ thuộc thuốc khi thiếu.

Trong các thử nghiệm, lượng nicotine tự do trong máu vật thí nghiệm(không liên quan đến kháng thể) đã giảm 40%-60%. Có ba phòng thí nghiệm đang đến gần việc thử nghiệm loại văcxin mới này trên người: đó là Xenova ở Anh, Immulogic ở Mỹ và Chilka ở Thụy Sĩ. Nếu đạt được thành công trên người thì trong tương lai, người ta có thể cai nghiện chỉ đơn giản bằng một mũi tiêm văcxin và các bậc cha mẹ có thể phòng trước nguy cơ nghiện ngập của con cái.

Các nhà nghiên cứu Canada đã đưa vào thử nghiệm một loại văcxin dùng cho bào thai trong bụng mẹ. Khi thử nghiệm trên cừu, loại văcxin này tỏ ra đặc biệt hiệu quả và có thể tránh được sự lây truyền bệnh nhiễm khuẩn từ mẹ sang bào thai.

Muốn phòng bệnh từ mẹ truyền sang con, chỉ cần tiêm một mũi vào bụng mẹ và tiêm nhắc lại cho trẻ 2-3 ngày sau khi sinh. Theo các nhà nghiên cứu, loại văcxin này có thể bảo vệ trẻ sơ sinh chống lại các bệnh nhiễm khuẩn như herpes, HIV, viêm gan B hoặc vi khuẩn Streptocoques. Tuy nhiên, phương pháp mới vẫn cần được nghiên cứu thêm trước khi áp dụng cho người.

DS Trương Tất Thọ, Sài Gòn Giải Phóng