Phòng bệnh tiêu chảy cấp cho trẻ em
Các Website khác - 18/11/2005
Mùa này, bệnh nhi tiêu chảy cấp thường có xu hướng gia tăng. Khi trẻ bị tiêu chảy, cần cho trẻ uống Oresol càng sớm càng tốt sẽ giúp trẻ không bị mất nước và giảm lưu lượng tuần hoàn, tránh nguy cơ suy dinh dưỡng sau tiêu chảy.
Trong những ngày này, số bệnh nhân bị tiêu chảy (TC) cấp tăng rất nhanh. Các giường bệnh của Khoa Tiêu chảy, Bệnh viện Nhi chật cứng trẻ. Các thầy thuốc cho biết có nhiều yếu tố vi sinh có thể gây ra TC cấp (kéo dài trong khoảng 14 ngày) ở trẻ em. TC có thể do sự xâm lấn của vi khuẩn vào trong niêm mạc ruột, thí dụ do tụ cầu vàng, trực khuẩn Coli, trực khuẩn Shigella hoặc do tiếp xúc của ruột với một độc tố vi khuẩn như phẩy khuẩn tả, một loại Coli gây nhiễm độc ruột, lỵ trực khuẩn typ 1, trực khuẩn kỵ khí hoặc do kết dính vi khuẩn vào niêm mạc dạ dày ruột. Song có tới hơn 50% các trường hợp TC cấp lứa tuổi còn bú là do virus mang tên virus hình bánh xe (Rotavirus) gây nên. Phần lớn trẻ em mắc bệnh là lứa tuổi dưới 2 năm và chủ yếu vào mùa đông.

Một số bệnh nhiễm trùng như viêm phổi, viêm tai giữa cũng có thể gây TC cấp, song trong các trường hợp này, TC chỉ là một triệu chứng thứ yếu. TC cấp do nhiễm trùng nói chung (trực khuẩn, lỵ, Coli…) thường sốt cao 39o C, có khi co giật. Ngược lại, TC do virus thường nôn rất nhiều, phân lỏng. TC cấp trẻ em thường diễn biến từ 5 đến 7 ngày, kết thúc sớm nhất trong 3 ngày song có thể kéo dài tới 14 ngày.

Hậu quả nghiêm trọng nhất do TC cấp lứa tuổi còn bú là mất nước và các điện giải dẫn tới giảm lưu lượng tuần hoàn, nhiễm toan và có thể nhanh chóng dẫn tới tử vong.

Để điều trị bệnh, nên sớm cho trẻ uống dung dịch có điện giải ORESOL. Trước khi dùng, pha một gói vào đúng một lít nước chín, uống trong 24h. Cho trẻ uống từng thìa, chừng 15 phút cho uống 15 ml. Trẻ TC mất đi nhiều dịch ruột, trong đó có cả các điện giải natri, kali, bicácbonat…. Lượng dịch này phải được bù lại càng sớm càng tốt và bằng cách đơn giản, thuận tiện nhất là uống. Chính nhờ natri và glucose làm thành một phức hợp nên dung dịch này uống vào sẽ dễ dàng được hấp thu qua các tế bào biểu mô của niêm mạc ruột và nhanh chóng bù lại số dịch và điện giải đã mất cùng với phân.

Nếu không có ORESOL có thể tự pha lấy một dung dịch có giá trị tương đương, mỗi lít có muối NaCl từ 3 đến 6 gam, đường từ 20 đến 40 gam. Phải pha đúng nồng độ mới bảo đảm tỷ lệ đường- muối thích hợp cho sự hấp thu của ruột.

Kinh nghiệm cho thấy, nếu trẻ uống thật sớm một trong những dung dịch điện giải nói trên ngay sau những lần đi TC đầu tiên thì phần lớn không phải mang trẻ đến bệnh viện để tiêm truyền và cũng tránh được nguy cơ thường xảy ra là suy dinh dưỡng sau TC. Song nếu trẻ tiếp tục nôn, TC ngày càng nhiều, có các dấu hiệu mất nước rõ như trẻ vẫn khát, môi khô, mắt trũng, vật vã, cạn đái, nước tiểu ít và nhất là khi có dấu hiệu nhiễm độc như li bì, thở nhanh, mạch yếu, đầu chi lạnh… thì nhất thiết phải đưa trẻ tới bệnh viện để tiêm truyền huyết thanh vào tĩnh mạch. Chỉ có cách đó mới cứu được trẻ thoát khỏi nguy cơ sốc do giảm lưu lượng tuần hoàn và nhiễm toan nặng.

Theo (Hà Nội mới)