Thêm dấu hiệu virus cúm gà kháng thuốc Tamiflu
Các Website khác - 23/12/2005
Các bác sĩ ở bệnh viện Nhiệt đới TP Hồ Chí Minh thừa nhận họ tìm thấy thêm chứng cứ về việc virus H5N1 có thể biến đổi nhanh đủ để kháng lại Tamiflu.
Kết luận trên được đưa ra trên cơ sở tìm hiểu bốn trong số tám ca bệnh nhân tử vong do virus H5N1 dù được dùng Tamiflu. Các thí nghiệm được các bác sĩ Việt Nam ở Phòng Nghiên cứu Lâm sàng của bệnh viện Nhiệt đới TP Hồ Chí Minh (HCMHTD) kết hợp với các chuyên gia nước ngoài tiến hành.

Theo bác sĩ Menno de Jong (Đại học Oxford, Anh), thành viên trong nhóm nghiên cứu quốc tế, ít nhất hai trong số bệnh nhân dùng thuốc Tamiflu cho kết quả kháng thuốc rõ rệt cho dù hai bệnh nhân được điều trị kịp thời với liều lượng và thời gian phù hợp với phác đồ mà Bộ Y tế Việt Nam ban hành (chủ yếu dựa trên cơ sở phác đồ của Tổ chức Y tế thế giới).

Trước đó, một bé gái 14 tuổi người Việt Nam cũng cho thấy dấu hiệu kháng thuốc Tamiflu mặc dù bệnh nhi này không tử vong. Xét nghiệm virus H5N1 còn trong cơ thể bệnh nhi, người ta thấy chúng tỏ ra nhờn thực sự với Tamiflu.

Tuy nhiên, một bài đăng trên tạp chí khoa học New England Journal of Medicine mới đây và được các hãng tin BBC, CNN, và Reuters trích thuật, lại cho rằng cần có nghiên cứu thêm nữa bởi cỡ mẫu còn quá nhỏ. Trong số 138 người nhiễm virus H5N1 trên toàn thế giới từ năm 2003 đến nay với 71 người tử vong, tổng cộng mới có 31 người được điều trị bằng Tamiflu.

Bất chấp con số quá nhỏ, bác sĩ Anne Moscona, chuyên gia về các bệnh virus nhi, Đại học Cornell, New York, Mỹ, vẫn cảnh báo: “Ngày càng rõ ràng rằng, để điều trị cúm gà bằng các chất ức chế neuraminidase như Tamiflu, chúng ta cần phải tăng thêm liều và kéo dài ngày điều trị”.

Trong số bốn loại thuốc mà các nhà khoa học hy vọng có thể chống virus H5N1, hai loại là amantadine và rimantadine không có tác dụng gì đối với H5N1. Giờ đây các nước chỉ còn cách tập trung tích trữ các chất ức chế neuraminidase mà hai trong số đó chính là Tamiflu hay còn có tên gốc là oseltamivir của Roche và Gilead Science. Cứu cánh còn lại là Relenza, tên gốc là zanamivir, của GlaxoSmithKline và Biota.

Không rõ có phải lo ngại nguy cơ khan hiếm Tamiflu hay còn có lý do nào khác mà, thời gian gần đây, ngày càng nhiều ý kiến đánh giá cao tác dụng của Relenza gần như không thua kém Tamiflu. “Relenza có tác dụng kháng virus H5N1 tốt không kém Tamiflu”, một bác sĩ ở Bệnh viện Nhiệt đới Hà Nội nói mặc dù ông thừa nhận dùng Relenza khó hơn so với Tamiflu vốn chỉ uống cái là xong.

Relenza được đưa vào cơ thể bệnh nhân theo đường thở, hít hoặc xông thuốc. Cách đó gây trở ngại nhiều cho bệnh nhân mắc các bệnh về đường hô hấp như hen chẳng hạn. Hơn nữa, người ta cũng không chắc Relenza có thể “quá cảnh” qua phổi một cách nhanh chóng để kịp đến các nội tạng khác trong cơ thể hay không.

Sản xuất Tamiflu ở Việt Nam không dễ dàng

Các quốc gia trong đó có Việt Nam ưa Tamiflu hơn Relenza với lý do đơn giản là loại thứ nhất hiệu quả hơn loại thứ hai. Bởi thế, các kho dự trữ chủ yếu loại thứ nhất. Roche đang khẩn trương cấp phép sản xuất Tamiflu cho một số nước để bảo đảm số liều ra lò đến năm 2007 vào khoảng 600 triệu.

Tại Việt Nam, sau khi ký được thỏa thuận về nguyên tắc với đại diện Roche ở Việt Nam, Bộ Y tế gần như dốc toàn lực ngành dược để bắt tay vào khâu chuẩn bị. Nhiều việc liên quan đến thủ tục đã được giải quyết sớm song trở ngại lớn nhất là công nghệ và nguyên liệu. Cả hai yếu tố này chúng ta có nguy cơ chậm trễ và thiếu chủ động.

Về nguyên tắc, một trong số các nhà máy sản xuất thuốc đạt tiêu chuẩn quốc tế của ta sau khi được chuyên gia Roche trực tiếp kiểm tra sẽ được ủy quyền sản xuất thuốc. Song điều đó không có nghĩa là có thể bắt tay vào sản xuất ngay được mà phải cần bổ sung một số thiết bị đắt tiền phục vụ cho khâu bào chế cực kỳ phức tạp.

Về nguyên liệu, chúng ta cũng chưa chắc chủ động được dù biết, nếu mua, giá sẽ rất đắt, 200-250 USD/gram acid shikimic. Thứ acid này được chế từ nguyên liệu vốn rất sẵn có ở Việt Nam là hồi.

Đáng tiếc, cở sở dược liệu hùng hậu nhất của Bộ y tế và Viện Dược liệu Trung ương đến nay cũng mới dừng ở quy mô phòng thí nghiệm với lượng làm ra vẻn vẹn vài chục gram. Trong khi đó, một đơn vị khác bên Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) sản xuất ra acid shikimic với số lượng lớn hơn lại chưa hề nhận được lời mời hợp tác.

Theo Tiền phong