Vì sao các phóng viên bị dân Phú Thượng ''giữ''?
Các Website khác - 21/10/2005

(VietNamNet) - Chính quyền địa phương chưa chính thức phát ngôn về nguyên nhân vụ việc đêm 19/10; những kẻ chủ mưu phát động cuộc vây giữ phóng viên cũng chưa được tìm ra. Nhưng qua hành động của người dân Phú Thượng, một phần nguyên nhân đã lộ rõ: vẫn xung quanh chuyện đền bù đất.

Soạn: AM 591868 gửi đến 996 để nhận ảnh này

Hình ảnh người dân Phú Thượng ''cố thủ'' suốt đêm để vây giữ phóng viên. Ảnh chụp bằng ĐTDĐ

Dân chưa hiểu và thực hiện đúng Luật Đất đai?

Trong lá đơn gửi Đài Phát thanh - truyền hình Hà Nội, người dân Phú Thượng phản ánh bức xúc về giá đất được đền bù ở thời điểm trước và sau khi thi hành Luật Đất đai 2003. Theo họ phân tích thì trong cùng một dự án mà có tới những hai loại giá, trong khoảng thời gian quá ngắn mà khoản chênh lệch quá lớn (lên tới 54 triệu đồng/sào).

Bức xúc trước sự vô lý đó, người dân đã đặt câu hỏi với đoàn kiểm tra thi hành Luật đất đai số 2 (Bộ TNMT): ''Một dự án có thể có hai loại giá không?''. Và nhận được câu trả lời: "Trong cùng một dự án không thể có hai loại giá!"

Vin vào câu trả lời đó, một số hộ dân có diện tích đất lớn (đất canh tác - PV); có hộ dù đã được đền bù 1,4 tỷ đồng vãn nhận ra mức chênh lệch quá cao giữa hai thời điểm, đã kích động những người dân khác khiếu nại lên quận, thành phố và cả trung ương.

Người dân Phú Thượng cho rằng, chính quyền đã ''ăn'' số tiền chênh lệch đó. Những người dân biết Luật cũng bức xúc nhưng do thấy mức chênh lệch quá cao! Những người nhận mức giá đền bù cũ mong muốn được điều chỉnh giá cho ''bằng'' với những người được đền bù sau.

Trước sự việc này, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên & Môi trường (TN&MT) Đặng Hùng Võ nhận định: Luật Đất đai 2003 đã có nhiều cơ chế ''cởi mở'', có lợi cho người dân khi nhận đền bù giải phóng mặt bằng. Nhưng chính vì giá theo Luật mới được nâng cao hơn nên dẫn đến chênh lệch lớn.

Thêm nữa, khi đối thoại với dân, đoàn kiểm tra có thể đã trả lời chưa đầy đủ, hoặc người dân hiểu chưa rõ về pháp luật đất đai. Luật hiện hành quy định: áp dụng một mức giá tại một thời điểm đền bù, ký quyết định đền bù vào lúc nào thì chính sách đền bù áp giá theo thời điểm đó.

Thứ trưởng Đặng Hùng Võ cho biết, Bộ TN&MT nhất trí với Hà Nội theo đúng tinh thần Luật Đất đai 2003, áp dụng một mức giá tại một thời điểm đền bù. Nhưng việc áp dụng này phải thực hiện đúng theo điều 9 Nghị định 197.

Nghĩa là, người dân có quyền đòi hỏi quyền lợi chính đáng theo quy định của pháp luật. Một số trường hợp ký quyết định đền bù vào thời điểm giá cũ nhưng lại không chuyển tiền cho dân ngay, đã trao tiền vào thời điểm có giá mới. Trường hợp này, chính quyền đã thực hiện không đúng với điều 9 Nghị định 197 (do lúc này người dân phải được nhận tiền theo giá mới).

Rất đông người dân Tây Hồ chờ được ''tố'' đất với Đoàn kiểm tra thi hành Luật Đất đai.

Nhưng nếu quá trình nhận tiền đền bù do người dân làm chậm đi (không bàn giao đất, không chịu nhận tiền…) thì người dân vẫn phải chấp nhận đền bù theo giá cũ. Mấu chốt của vấn đề là tính thời điểm và ai làm chậm quá trình thực hiện đền bù?

Trả lời về ''đòi hỏi'' điều chỉnh giá của dân, lãnh đạo Bộ TNMT nhấn mạnh: Rất nhiều dự án, rất nhiều địa phương khác cũng đang gặp phải vấn đề chênh lệch giá cũ và giá mới khi đền bù GPMB như Hà Nội. Tuy nhiên, sẽ không có các xử lý nào khác vì nếu điều chỉnh sẽ rối, Luật đã quy định thì phải chấp hành, không có ngoại lệ.

Thứ trưởng Đặng Hùng Võ cũng nhấn mạnh, rất nhiều dự án của Hà Nội và một số địa phương khác luôn ký đền bù vào thời điểm ''nhạy cảm'': áp dụng giá cũ và giá mới trước 1 ngày, một tuần hoặc nửa tháng. Bất cập là ở chỗ nhà quản lý không để hẳn đến thời điểm áp dụng giá mới thì ký đền bù mà cứ nhằm vào thời điểm ''nhạy cảm'' đó.  Như vậy người dân thiệt, Nhà nước thiệt, chỉ có doanh nghiệp là được lợi.

‘’Ai xui các ông lấy đá đè vào chân mình!?’’ - Thứ trưởng Võ nói.

Báo chí luôn là cầu nối giữa dân và chính quyền!

Một nữ phóng viên trong xe ô tô trong đêm bị ''vây giữ'' tại phường Phú Thượng. Ảnh chụp bằng ĐTDĐ.

Về sự việc người dân Phú Thương ‘’tạm giữ’’ các phóng viên khi đang tác nghiệp, theo phản ánh của chính người dân, PV Đài PTTH Hà Nội và PV báo Lao động đã tới làm việc với quận Thanh Xuân, với phường Phú Thượng, có yêu cầu cho tiếp xúc trực tiếp với đại diện hộ dân đã nhận đền bù theo giá cũ để ghi nhận một cách khách quan, đầy đủ.

Nhưng khi xuống tiếp cận với dân, các phóng viên đã không ngờ bị người dân bao vây, giữ lại. Người dân kéo đến áp đảo, giữ người mà không cần tìm hiểu hoặc nghe giải thích của nhóm phóng viên về mục đích đến khu vực này để tác nghiệp. Trong đó, không thiếu vai trò của những phần tử quá khích.

Điều này cho thấy, đứng trước những thông tin có mục đích gây kích động trong lĩnh vực “nhạy cảm” như đất đai, người dân quên rằng: Báo chí luôn là cầu nối có hiệu quả nhất, để dân và chính quyền tìm đến một tiếng nói chung, nhận ra bản chất của vấn đề, thay vì phải tin lời những phần tử quá khích một cách mù quáng.

Chị Kim Huyền, phóng viên Đài PTTH Hà Nội kể: “Trong khi bị giữ lâu như vậy, muốn đi vệ sinh cá nhân cũng bị kìm hãm, bị cho là ''giả vờ'' để bỏ trốn. Thậm chí, khi một phóng viên nam do quá mệt mỏi và căng thẳng đã ngất đi, nhưng người dân cũng cản trở không cho đi cấp cứu...”

Bản chất của vấn đề vẫn nằm ở chỗ, Luật vẫn “chưa đến thật gần” với người dân, chưa làm thay đổi nhận thức của người dân. Thế nên đây đó mới có chuyện người dân nghe theo lời kích động của một số phần tử quá khích...

  • Kiều Minh - Phan Công