Không nên tích trữ Tamiflu tại nhà
Các Website khác - 28/12/2005
Một ca điều trị cúm H5N1
(bệnh nhân là Nguyễn Thị
Bé Hiền), tại khoa nhiễm D -
bệnh viện các bệnh nhiệt đới
TP Hồ Chí Minh.

Từ ba ca kháng thuốc Tamiflu ở Việt Nam, các nhà khoa học cảnh báo không nên cho tích trữ Tamiflu tại nhà và để bệnh nhân tự ý dùng.
“Các ca kháng thuốc buộc chúng ta phải nghĩ đến việc tìm cách ngăn chặn tình trạng phát triển các chủng virus kháng Tamiflu” - Tác giả Anne Moscona, Cao đẳng Y tế Weill thuộc Đại học Cornell University, New York, Mỹ, trình bày trong nghiên cứu mới đăng trên tạp chí y khoa New England Journal of Medicine.

Bà cảnh báo việc tích trữ thuốc riêng lẻ tại các gia đình làm tăng nguy cơ tự kê đơn thuốc không đúng liều lượng. Kê không đủ liều thuốc hoặc dừng uống thuốc sớm đều có thể khiến virus cúm sống sót và trở nên kháng thuốc.

Các nhà khoa học ở Việt Nam phát hiện rằng, trong số hai bệnh nhân ở Việt Nam mới đây kháng thuốc Tamiflu, virus đã trải qua một sự biến đổi một gene, theo đó, nó mã hoá một loại protein gọi là neuraminidase.

Sự thay đổi đó khiến Tamiflu hay còn gọi là oseltamivir trở nên khó khăn hơn rất nhiều trong việc phong tỏa chức năng của neuraminidase. Và neuraminidase sẽ giúp virus tạo ra các phiên bản của chính chúng từ các tế bào bị nhiễm.

Nhóm nghiên cứu cũng phát hiện, với các bệnh nhân qua khỏi bệnh cúm, virus cúm sẽ khó phát hiện hơn trong quá trình điều trị sau này một khi họ nhiễm virus.

Với bệnh nhân tử vong, hiện tượng trên không còn đúng nữa. Điều này dẫn đến suy nghĩ rằng sự xuất hiện tình trạng kháng thuốc “có thể liên quan đến diễn tiến xấu về lâm sàng” - Các nhà nghiên cứu cho biết.

Không tránh khỏi và không đáng lo

Tuy nhiên, sự xuất hiện tình trạng kháng thuốc là không bất ngờ. Nhóm nghiên cứu lưu ý có tới 18% trẻ em dùng thuốc Tamiflu để điều trị cúm đều làm xuất hiện các chủng virus cúm kháng thuốc.

“Khi virus trở nên kháng oseltamivir, về lý thuyết, độc lực virus sẽ trở nên ít hơn. Nó sẽ không còn khoẻ như trước nữa”.

Thậm chí, một số nhà khoa học trấn an dư luận bằng lý luận rằng, để trở nên kháng Tamiflu, virus H5N1 dường như cũng trở nên kém nguy hiểm hơn. Ngoài ra, kinh nghiệm cho thấy, virus cúm thông thường trên người với biến đổi như vậy hiếm khi tiếp tục gây ra lây nhiễm cho người khác.

“Trở nên kháng các loại thuốc này dường như làm cho virus yếu đi rất nhiều” - Frederick Hayden tại Đại học Virginia, Mỹ, nói với phóng viên tạp chí New Scientist.

Nhưng không thể mất cảnh giác

Tổng số ca tử vong do virus cúm gà ở Indonesia lên đến 11 khiến người ta lo ngại hiện tượng kháng thuốc Tamiflu.

Menno de Jong, nhà khoa học tiến hành nghiên cứu ở Viện các bệnh nhiệt đới TP Hồ Chí Minh, nhận định 2 bệnh nhân nữ tử vong sau khi dùng Tamiflu có thể do kháng thuốc.

Bệnh nhân này 13 tuổi và qua đời tám ngày sau khi có biểu hiện triệu chứng đầu tiên. Bệnh nhân kia 18 tuổi tử vong sau ba tuần phát hiện triệu chứng.

Mặt khác, trường hợp đầu tiên của bé gái 14 tuổi cũng người Việt Nam công bố hồi tháng 10/2005 cho thấy khả năng kháng nhẹ của virus với Tamiflu. Nhưng hai trường hợp mới nhất lại cho thấy virus H5N1 có khả năng kháng thuốc cao hơn nhiều.

Trường hợp thứ nhất, bệnh nhân được kê đơn thuốc dự phòng uống mỗi ngày một lần và sau đó vẫn sống sót.

Trong khi đó, hai trường hợp mới đây được kê thuốc để điều trị chứ không phải dự phòng với liều uống gấp đôi, hai lần mỗi ngày, và cả hai cùng tử vong.

Tăng liều

Hãng dược Roche của Thụy Sỹ cũng nhất trí cần tăng liều điều trị Tamiflu khi virus kháng thuốc. Ngoài ra cũng cần kéo dài thời gian điều trị và kết hợp với các thuốc chống virus khác.

Nhưng câu hỏi không dễ giải là tăng liều lên bao nhiêu và thời gian điều trị bằng Tamiflu kéo dài thêm bao lâu là vừa chứ không phải tùy tiện muốn tăng hoặc kéo dài bao nhiêu thì làm. Các nhà y học thừa nhận lại phải cần thời gian.

Nữ phát ngôn của Roche, Martina Rupp, tiết lộ, do tiên liệu khả năng kháng thuốc của Tamiflu như mọi thuốc khác, WHO và Học viện Nghiên cứu Y tế Hoa Kỳ thực ra đã tiến hành nghiên cứu lâm sàng để đánh giá hiệu quả của việc dùng thuốc liều cao hơn trước khi báo cáo về tình trạng kháng thuốc của hai bệnh nhân Việt Nam mới đây được công bố.

Theo Tiền phong