Quản lý chất lượng Đông dược: Lực bất tòng tâm
Các Website khác - 23/09/2005

Dược liệu được bảo quản không tốt, lên mốc, phải chữa cháy bằng cách dùng hóa chất độc hại. Thành phẩm Đông dược nhập lậu tràn lan. Cục Quản lý dược thừa nhận biết rất rõ tình trạng này nhưng chưa có cách gì giải quyết dứt điểm.

Tại hội nghị ngày 23/9 của Bộ Y tế về sản xuất, kinh doanh dược, bà Tiểu Hồng, đại diện công ty Shanghai Pharma chất vấn Cục Quản lý dược: "Hiện nay dược liệu Đông y ở Việt Nam chất lượng rất kém, không có kho tàng bảo quản tử tế nên nhanh xuống cấp. Người ta khắc phục bằng cách xông lưu huỳnh, phun thuốc trừ nấm vượt quá hàm lượng cho phép. Hậu quả là thuốc rất chua và độc hại. Về thành phẩm, hàng lậu tràn lan, chiếm tỷ lệ rất cao. Nhiều sản phẩm không có số đăng ký nhưng tư thương vẫn kiếm được tem của sản phẩm khác dán vào để gây nhầm lần cho người tiêu dùng. Tình trạng này Cục có biết không?".

Ông Trương Quốc Cường, Phó cục trưởng cho biết, vấn đề này cơ quan quản lý biết rõ nhưng rất khó giải quyết dứt điểm. Bộ Y tế đã tổ chức nhiều đoàn thanh tra về Đông dược. Kết quả khảo sát ở TP HCM cho thấy, có đến 60% sản phẩm từ dược liệu không đạt tiêu chuẩn. Bộ rất muốn khắc phục tình trạng này nhưng lực bất tòng tâm, cứ kiểm tra xong là đâu lại hoàn đấy.

Nhiều đại biểu có cùng ý kiến cho rằng, người dùng Đông dược chủ yếu có các bệnh mạn tính, cần uống thuốc lâu dài. Vì vậy tồn dư độc chất dù nhỏ cũng sẽ tích tụ và gây hại nghiêm trọng cho sức khỏe. "Bạn bè tôi ở một số bệnh viện từng tiếp nhận những người bị suy gan, suy thận do dùng Đông dược lâu ngày. Vì vậy, cơ quan quản lý cần kiểm tra gắt gao hàm lượng chất bảo quản và nông dược trong dược liệu. Tôi không hiểu tại sao tân dược được kiểm soát rất chặt chẽ trong khi Đông dược lại được thả lỏng như vậy?" - bà Tiểu Hồng bức xúc. Về việc này, Cục trưởng Cục Quản lý dược Cao Minh Quang cho rằng, việc xét nghiệm tồn dư độc chất trong dược liệu không khó, nhưng vấn đề là không đủ lực lượng để triển khai.

"Nhưng có một việc có thể thực hiện đơn giản mà hiệu quả cao" - bà Hồng đề xuất - "đó là quy định các cơ sở kinh doanh, buôn bán Đông dược phải có nơi bảo quản tốt, coi đây là một tiêu chuẩn để hành nghề. Trên thực tế, ở Trung Quốc người ta cũng chỉ cần sử dụng kho tàng thông thoáng, có kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm, không mấy khó khăn và tốn kém. Nếu không, dù dược liệu nhập về có tốt đến đâu thì cũng chóng hỏng và người ta buộc phải cứu vớt tiền vốn bằng cách dùng chất bảo quản độc hại".

Đại diện công ty Shanghai Pharma cũng phản ảnh một thực tế: nhiều tư thương cho rằng việc xin cấp phép lưu hành cho một thành phẩm Đông dược quá khó, mất nhiều thời gian, chi phí lớn trong khi lượng tiêu thụ không cao. Vì vậy họ chọn con đường nhập lậu cho nó... đơn giản và dễ kiếm lời.

Ông Cao Minh Quang thừa nhận, thời gian cấp phép cho một sản phẩm Đông dược hiện khá dài vì Bộ quy định phải qua cơ quan là vụ Y học cổ truyền và cục Quản lý dược. Nếu bên y học cổ truyền chưa có ý kiến thì bên quản lý dược vẫn phải xếp hồ sơ lại chờ. Bộ Y tế đang bàn cách khắc phục vấn đề này.

Thanh Nhàn