Đã đến lúc phải tạo thói quen mua gia cầm sạch
Các Website khác - 12/12/2005
Ông Đoàn Xuân Trúc. Ảnh: N.T.

Tiến sĩ Đoàn Xuân Trúc, Phó chủ tịch Hội chăn nuôi Việt Nam, cho rằng đại dịch cúm chính là cơ hội để tổ chức lại ngành chăn nuôi gia cầm từ khâu chăn nuôi đến tiêu thụ, đồng thời tạo thói quen mới cho người tiêu dùng - mua gà sạch sẽ qua kiểm dịch. Ông Trúc vừa có cuộc trao đổi với VnExpress.

- Ông từng phát biểu Việt Nam có thể "lạc điệu" với thế giới trong việc sản xuất, tiêu thụ gia cầm. Xin ông giải thích rõ điều này?

- Dịch cúm đã lan tới 20 nước và 3 năm nay liên tục xuất hiện dịch. Điều đó chứng tỏ con người không thể chủ động ngăn chặn triệt để dịch cúm, mà nó có thể tái phát ở chỗ này, chỗ kia. Trước tình hình dịch lan rộng, việc sản xuất, tiêu thụ gia cầm không vì thế mà giảm, thậm chí vẫn tăng. Các chuyên gia chăn nuôi quốc tế dự báo, năm 2005, toàn cầu sản xuất 63,5 triệu tấn gia cầm, tăng 4,1% so với 2004. Tiêu thụ gia cầm cũng tăng.

Đơn cử Thái Lan, nước gần Việt Nam và cũng bị dịch cúm hoành hành, ngành chăn nuôi nước này năm 2004 vẫn xuất khẩu được 220.000 tấn gia cầm, năm 2005 dự kiến là 300.000 tấn. Chỉ có điều thay vì xuất khẩu gà tươi, gà đông lạnh thì họ xuất gà chín. Còn ở Việt Nam thị trường gia cầm đóng băng, người dân quay lưng với món ăn này, trong khi không phải tất cả gia cầm đều nhiễm dịch.

- Ở nước ngoài, việc kiểm soát từ khâu chăn nuôi đến tiêu thụ rất chặt chẽ nên người dân yên tâm ăn thịt gia cầm, mặc dù có dịch. Còn ở Việt Nam, ông đánh giá thế nào về việc này?

- Đấy là khâu yếu kém nhất trong hệ thống tổ chức ngành chăn nuôi gia cầm của Việt Nam. Từ trước đến nay, ta chỉ quan tâm đến sản xuất con giống, phát triển kinh tế trang trại, chưa đầu tư thích đáng đến vế sau của nó, là tạo điều kiện để phát triển cơ sở chế biến, đảm bảo an toàn vệ sinh thú y, vệ sinh thực phẩm. Đây cũng là lý do khiến vừa rồi ta lúng túng, người dân hoảng loạn, quay lưng với gia cầm.

- Theo ông, để làm "tan băng" thị trường gia cầm, cần phải làm như thế nào?

- Trước hết phải chuyển sang chăn nuôi tập trung. Nếu cứ mãi nuôi nhỏ lẻ, phân tán thì khó ngăn chặn được sự bùng phát của dịch cúm cũng như các bệnh dịch khác. Thứ hai, phải đẩy mạnh cơ sở chế biến, bảo quản sản phẩm gia cầm, củng cố và thiết lập mạng lưới tiêu thụ. Cần có chính sách khuyến khích cơ sở chăn nuôi tổ chức chế biến luôn, tạo thành chuỗi sản phẩm khép kín an toàn. Thứ ba, cần tăng cường lực lượng, khắc phục yếu kém trong khâu kiểm tra, kiểm soát cơ sở chăn nuôi, giết mổ, vận chuyển, tiêu thụ gia cầm.

- Đó là những giải pháp lâu dài. Trước mắt, để giúp hộ chăn nuôi nhanh chóng tiêu thụ sản phẩm, theo ông cần tập trung làm gì?

- Trước đây mình tuyên truyền thái quá, gây hoảng loạn cho người dân. Bây giờ cần rút kinh nghiệm, một mặt phải nói về cái nguy hiểm của đại dịch và tiếp tục làm tốt hơn nữa công tác phòng chống dịch. Bên cạnh đó, cần phải nói để người tiêu dùng yên tâm tiêu thụ sản phẩm gia cầm sạch. Cái này cần có sự đầu tư của nhà nước, không phải hứng lên thì tổ chức hội thảo, mà phải tuyên truyền có hệ thống, tương đối liên tục để người dân yên tâm.

Quan trọng nhất là phải nhanh chóng thiết lập hệ thống giết mổ, có kiểm soát chặt chẽ. Có thể lúc đầu nên chấp nhận cơ sở giết mổ quy mô nhỏ. Tôi cho rằng việc giết mổ gia cầm cũng đơn giản, chỉ cần cơ sở đảm bảo sạch sẽ, có hệ thống xử lý môi trường, còn giết mổ bằng phương pháp thủ công, có găng tay bảo hộ là được. Về sau, có điều kiện thì tiến tới thành lập cơ sở giết mổ hiện đại.

- Nhiều siêu thị muốn nhập gia cầm từ nước ngoài. Điều này sẽ ảnh hưởng như thế đến việc sản xuất gia cầm trong nước?

- Về cơ cấu tiêu thụ thực phẩm của người dân Việt Nam, sản phẩm gia cầm chiếm 15-20%, thịt lợn là 65-68%, còn lại 15-16% là thịt bò và thịt khác. Khi kinh tế phát triển, văn minh tiêu dùng ngày càng tăng thì Việt Nam sẽ đi theo xu thế của thế giới là tăng dần tỷ lệ thịt gà và thịt bò trong cơ cấu bữa ăn. Tốc độ tăng của thịt gia cầm nhanh hơn. Với tỷ lệ như vậy, dự kiến 10 năm nữa khi tốc độ sản xuất gia cầm tăng 5-7% mỗi năm, thì sản xuất trong nước đủ cung cấp cho nhu cầu tiêu dùng nội địa, trừ nhà hàng, khách sạn.

Nhưng nếu Việt Nam không có chính sách khuyến khích, tạo điều kiện cho sản phẩm gia cầm trong nước cạnh tranh với nước ngoài thì sẽ nảy sinh nhiều vấn đề. Cả nước có 8 triệu hộ chăn nuôi gia cầm. Người sản xuất không tiêu thụ được sản phẩm dẫn đến thất nghiệp và nhiều vấn đề xã hội. Sản phẩm nhập ngoại không dễ kiểm tra được nguồn dịch bệnh, nguy cơ đưa bệnh mới vào Việt Nam là rất cao, trong khi chúng ta chưa đủ khả năng phát hiện, ngăn chặn.

Đó là chưa nói đến việc người tiêu dùng trong nước mất đi cơ hội ăn gia cầm chất lượng cao. Thịt gà Việt Nam được nuôi trong trang trại, 80% vẫn là chăn thả, thời gian nuôi dài hơn, vì thế thịt thơm, ngon. Ở Pháp và một số nước châu Âu, gia cầm nuôi chăn thả bán đắt gấp đôi, thậm chí gấp ba gia cầm nuôi nhốt.

- Hiện dịch còn nóng bỏng, việc chăn nuôi, giết mổ bắt đầu đi vào quy củ. Nhưng nhiều người cho rằng chỉ cần tuyên bố hết dịch, mọi việc lại đâu vào đó. Ông nghĩ sao về điều này?

- Nếu trở lại việc chăn nuôi, giết mổ nhỏ lẻ là hết sức nguy hiểm. Dịch cúm là cơ hội để ngành nông nghiệp chấn chỉnh những gì đang làm chưa tốt, để sản xuất bền vững, đảm bảo an toàn. Theo tôi, dù có hết dịch, ta càng phải tăng cường biện pháp đảm bảo vệ sinh thú y, an toàn vệ sinh thực phẩm để tạo sản phẩm an toàn cho người tiêu dùng. Đã đến lúc người tiêu dùng phải có thói quen mua gia cầm sạch, đã qua kiểm dịch. Không thể thực hiện như trước kia, dịch mới tạm lắng đã sao nhãng chống dịch.

Như Trang thực hiện

Theo dòng sự kiện:
Mỗi tháng mất 1.100 tỷ đồng vì ứ đọng gia cầm (11/12)
Người dân dè dặt với thịt gia cầm sạch (06/12)
Gia cầm sạch cũng khó vào TP HCM (02/12)
Nội tạng lợn 'lách' qua biên giới Lạng Sơn (02/12)
Hàng triệu gia đình lay lắt vì gia cầm (01/12)
Xem tiếp»