Để không "tuỳ thích"
Các Website khác - 23/10/2005
Để không "tuỳ thích"

Đình Chúc
Các cơ quan nhà nước phải tôn trọng quyền được thông tin của dân, đảm bảo cho báo chí tiếp xúc được với các hoạt động của mình. Thực hiện điều này không thể tuỳ thích mà phải coi là một nghĩa vụ"- Thủ tướng Phan Văn Khải đã nhấn mạnh như vậy trong lời phát biểu của mình tại phiên khai mạc Quốc hội trong tuần này, khi ông nói về vai trò đặc biệt quan trọng của thông tin. Cụ thể hơn, Thủ tướng còn yêu cầu các cơ quan công quyền: "Nếu không cung cấp được thông tin phải có văn bản giải thích lý do, những trường hợp làm ngơ, không trả lời cần phải được xem xét trách nhiệm kỷ luật hành chính".

Thực ra thì từ lâu, Chính phủ đã đặc biệt coi trọng vai trò của báo chí, coi đó là một kênh thông tin quan trọng, là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân. Nhưng vì sao ở thời điểm này, Thủ tướng lại có những yêu cầu rất cụ thể và nghiêm khắc với các cơ quan nhà nước trong việc cung cấp thông tin cho báo chí như vậy. Điều này chỉ có thể hiểu là Chính phủ rất mong muốn công việc của nhà nước không chỉ là chuyện riêng của các cơ quan công quyền, càng không phải là chuyện riêng của các quan chức mà đó chính là công việc của nhân dân. Người dân cần được biết Chính phủ làm gì và có thể hiến kế cho Chính phủ cần phải làm những gì. Và để đạt được mục tiêu này, người dân (mà một phần lớn qua báo chí) phải được cung cấp thông tin. Như vậy, việc cung cấp thông tin của các cơ quan công quyền phải là nghĩa vụ trước nhân dân chứ không thể là chuyện tuỳ hứng, thích thì cho không thích thì thôi.

Song có một thực tế là, tại nhiều cơ quan công quyền đang xuất hiện một hội chứng "đóng cửa" với báo chí. Họ vin vào đủ cớ, nào là tài liệu mật, nào là lĩnh vực đặc thù, nhạy cảm... để từ chối báo chí. Không những không được cung cấp thông tin, nhiều nhà báo và cơ quan báo chí còn bị đe doạ, hành hung, mua chuộc. Theo nhận xét của chính giới báo chí thì những cơ quan "đóng cửa" với báo chí này thường là những địa chỉ ít nhiều có "nhúng chàm" hoặc không muốn "dây" với báo chí để yên ổn làm ăn! Tuy nhiên, cũng phải thẳng thắn nhìn nhận có một nguyên nhân khác dẫn tới tình trạng "cấm vận" thông tin là do từ chính... báo chí! Không ít cơ quan công quyền, giới doanh nghiệp rất "ngại" tiếp xúc với báo chí (thậm chí là cả cung cấp những thông tin tốt), bởi gần đây đã có không ít bài báo, tờ báo thông tin không trung thực, thiếu khách quan, thậm chí suy diễn áp đặt. Đó là chưa kể một số nhà báo vi phạm đạo đức nghề nghiệp, có những biểu hiện vụ lợi trong khi tác nghiệp. Những hành vi này đã làm tổn hại đến uy tín danh dự của cá nhân, của tập thể và nhiều doanh nghiệp.

Bởi vậy, để các cơ quan công quyền không phải cung cấp thông tin một cách "tuỳ thích", không chỉ dừng lại ở mức "phải" (nghĩa vụ) mà tiến tới mức "muốn" được cung cấp thông tin, trước hết các nhà báo, các cơ quan báo chí phải xây dựng được lòng tin qua việc minh bạch và trung thực các thông tin khi đăng tải.