Hoang tàn sau lũ.

Trong khi đó, các thiết bị cảnh báo lũ quét như đo mưa, đo gió... lại rất đắt đỏ, không thể trang bị mỗi xã một trạm cảnh báo được (các nước trên thế giới cũng không thể thực hiện việc này). Bên cạnh đó, một trong những nguyên nhân khiến cảnh báo khó khăn là không phải cứ mưa to là xảy ra lũ quét. Ngay cả trận lũ quét ở Hà Giang năm ngoái, lượng mưa đo được trước đó cũng chỉ hơn 100mm.

Ông Thành cho rằng, lũ quét xảy ra chính là do con người. Tình trạng chặt phá rừng ở Yên Bái, nhất là tại Văn Chấn, xảy ra thường xuyên. Rồi khi xây dựng các công trình gần sông, suối; ngăn suối, đắp đập làm thủy lợi, tưới tiêu... chúng ta cũng chưa nhận thức được, đó chính là đã góp phần làm cho lũ quét xảy ra nhanh và hung dữ hơn.

Ngoài ra, ông Thành cho biết, việc đưa ra cảnh báo sớm cũng chỉ trước đó một giờ. Đi sau việc cảnh báo là cả hệ thống thông tin đến người dân, nâng cao nhận thức để người dân thấy rằng, khi có báo động lũ quét là phải sơ tán dân ngay. Đó mới là việc làm khó.

Hiện Trung tâm KTTV TW đang triển khai xây dựng Bản đồ nguy cơ thiên tai, trong đó chỉ rõ vùng nào hay vị lũ quét, địa phương nào dễ bị sạt lở, lũ lụt; nguy cơ và tần suất xảy ra các hiện tượng này để cảnh báo, thậm chí không cho người dân được ở trong vùng thuộc phạm vi bị cảnh báo.

Đồng tình với ý kiến này, đại diện Bộ KHCN cho biết, trước khi lũ quét xảy ra, đã có cảnh báo đến tận các địa phương. Song, rõ ràng là địa phương đã chủ quan, không ý thức được tác hại của lũ quét nên đã không cưỡng bức di dời dân đến nơi đến chốn. Do vậy, việc lên bản đồ về nguy cơ lũ quét, sạt lở đến từng xã sẽ phải hoàn thành ngay trong năm 2006.

Thậm chí, Trưởng ban PCLB TW Lê Huy Ngọ còn cho rằng, phải khôi phục lại việc đánh kẻng báo động khi mưa lớn để đề phòng lũ quét; đồng thời, buộc các địa phương phải ráo riết di dân ra ngay khỏi vùng nguy hiểm.

• Hà Yên