Trái phiếu Vietcombank chưa chắc sẽ hấp dẫn
Các Website khác - 17/10/2005

Trái phiếu Ngân hàng Ngoại thương (Vietcombank) có thể là loại ghi sổ, mệnh giá 1 triệu đồng, thời hạn bảy năm và lãi suất 8-10%/năm. Tuy nhiên, người mua sẽ không quá quan tâm tới thông tin này, bởi điều kiện mua cũng như quyền lợi mà họ được hưởng khi sở hữu trái phiếu chưa thực sự hấp dẫn.

Ngay sau khi Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) có quyết định chính thức cổ phần hóa, Chính phủ đã cho phép Vietcombank phát hành trái phiếu tăng vốn trước khi cổ phần hóa.

Đề án phát hành trái phiếu của Vietcombank đang được một số bộ, ngành cho ý kiến. Theo kế hoạch, việc phát hành trái phiếu sẽ diễn ra vào cuối năm.

Nỗi lo hệ số an toàn vốn

Phát hành trái phiếu chuyển đổi được xác định rõ là giúp ngân hàng nâng cao năng lực tài chính, thể hiện qua việc nâng chất lượng tài sản có (xử lý nợ) và hệ số an toàn vốn (tỷ lệ vốn tự có trên tổng tài sản có rủi ro).

Hiện nay, nợ quá hạn của Vietcombank chiếm 3% tổng dư nợ, dựa theo phương thức đánh giá nợ của Việt Nam. Tuy nhiên, nếu phân loại nợ theo thông lệ quốc tế, con số nợ quá hạn của Vietcombank, cũng như các ngân hàng quốc doanh khác, chắc chắn sẽ lớn hơn nhiều. Mặc dù Vietcombank đã được kiểm toán bởi các công ty kiểm toán quốc tế từ ba năm nay, nhưng giữa công ty kiểm toán và ngân hàng chưa thống nhất được cách xác định và đánh giá một số tiêu chí. Chính vì thế Vietcombank vẫn chưa có báo cáo tài chính có xác nhận của kiểm toán quốc tế.

Hệ số an toàn vốn vào thời điểm cuối năm 2004 của Vietcombank là 5,61%, cao nhất trong 5 ngân hàng thương mại quốc doanh, nhưng vẫn chưa đạt mức an toàn vốn tối thiểu theo quy định của Ngân hàng Nhà nước là 8%.

Với tốc độ tăng trưởng tổng tài sản có khoảng 15%/năm, nếu vốn tự có không tăng hoặc tăng không tương xứng, thì hệ số an toàn vốn của Vietcombank sẽ giảm dần và ngày càng ở mức đáng lo ngại. Năm nay dự báo hệ số an toàn vốn của Vietcombank sẽ tụt xuống dưới mức 5% và năm 2006 sẽ chỉ ở mức 4,2-4,3%. Việc phát hành trái phiếu chuyển đổi trước khi cổ phần hóa sẽ giúp Vietcombank cải thiện hệ số an toàn vốn. Song, số lượng trái phiếu phát hành bao nhiêu vẫn còn đang được các nhà soạn thảo đề án tính toán.

Ông Vũ Viết Ngoạn, Tổng Giám đốc Vietcombank, cho biết trong dự thảo đề án lần đầu, số lượng trái phiếu phát hành khoảng 1.200-1.500 tỷ đồng. Một số chuyên gia kinh tế nhận định 1.500 tỷ đồng chưa đáp ứng được nhu cầu tăng vốn tự có của ngân hàng. Theo họ, số lượng trái phiếu phát hành nên từ 3.000-5.000 tỷ đồng.

Điều kiện chuyển đổi chưa hấp dẫn

Theo một nguồn tin, trái phiếu Vietcombank là loại ghi sổ, mệnh giá một triệu đồng, có thời hạn bảy năm và lãi suất cố định theo mặt bằng lãi suất tại thời điểm phát hành. Lãi suất này có mức dao động khá rộng, có thể từ 8-10%/năm.

Tuy nhiên, người mua trái phiếu Vietcombank sẽ không quan tâm nhiều đến lãi suất hay thời điểm phát hành. Lý do là Vietcombank sẽ bán cổ phần vào năm 2006 và như vậy trái phiếu sẽ được chuyển đổi thành cổ phiếu thông qua việc đổi quyền sở hữu trái phiếu thành quyền được mua cổ phần.

Người sở hữu trái phiếu không có quyền biểu quyết, không tham gia quản lý, điều hành ngân hàng. Bù lại, ngân hàng sẽ cung cấp thông tin định kỳ, có thể 2-3 lần/năm cho người mua trái phiếu. Tiền thu từ phát hành trái phiếu được tính vào vốn tự có của Vietcombank và nguồn chi trả lãi trái phiếu được ngân hàng hạch toán vào chi phí hoạt động. Khi Vietcombank cổ phần hóa, người sở hữu bán lại trái phiếu bằng mệnh giá cho ngân hàng và được quyền mua cổ phiếu thường tương ứng với giá đấu giá thành công bình quân của cổ phiếu thường trong đợt phát hành đầu tiên.

Điều kiện chuyển đổi như trên của trái phiếu Vietcombank rõ ràng kém hấp dẫn. Chuyển quyền sở hữu trái phiếu thành quyền được mua cổ phiếu thường là điều kiện cần phải có, nhưng sức hấp dẫn chính là ở chỗ người sở hữu trái phiếu được mua cổ phiếu với giá nào. Nếu mua bằng giá đấu giá bình quân thì người sở hữu trái phiếu không được lợi. Trong trường hợp đó, nếu tham gia đấu giá trực tiếp cổ phiếu Vietcombank, có thể người sở hữu trái phiếu sẽ mua được cổ phiếu với giá thấp hơn giá đấu giá bình quân.

Chỉ trong trường hợp khi cổ phần hóa, Vietcombank ưu tiên bán cổ phần cho các đối tác chiến lược, trong đó có các ngân hàng, tập đoàn tài chính nước ngoài, theo giá đàm phán thương lượng, và dành một tỷ lệ cổ phần nhất định để các nhà đầu tư trong nước đấu giá, và chỉ người sở hữu trái phiếu được quyền tham gia đấu giá, thì lúc đó quyền sở hữu trái phiếu mới thực sự có giá trị.

Việc thí điểm cổ phần hóa Vietcombank có ý nghĩa quan trọng đối với các ngân hàng quốc doanh khác, nhất là với những ngân hàng đang đề nghị được cổ phần hóa như Ngân hàng Đầu tư và Phát triển. Ngân hàng Nhà nước luôn nhấn mạnh là cổ phần hóa phải thận trọng, đảm bảo ổn định kinh tế - xã hội, sự an toàn của hệ thống tổ chức tín dụng. Tuy nhiên, thận trọng đến đâu thì cách thức cổ phần hóa cũng phải phù hợp mới thu hút được nhà đầu tư. Nếu “bó” quá với điều kiện chuyển đổi của trái phiếu như nói trên, có thể nhà đầu tư sẽ ngần ngại khi suy tính đến trái phiếu Vietcombank.

(Theo TBKTSG)