Trước yêu cầu hội nhập, các bộ ngành liên tục sửa luật, thay đổi chính sách cho phù hợp với cam kết quốc tế. Doanh nghiệp hy vọng, cuộc cải cách đồng bộ này sẽ giải quyết được phần nào những chuyện "lệch pha" giữa các văn bản chính sách đang đổ lên đầu họ.

Các bộ ngành liên tục sửa luật.

Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài Mai Thanh Hải kể, cũng là chính sách thuế, nhưng mỗi văn bản lại quy định một kiểu khiến doanh nghiệp không biết lối nào mà thực hiện.

Ông dẫn chứng, đối với ngành mía đường, Chính phủ đã có quyết định cho phép xóa nợ thuế giá trị gia tăng (VAT) phát sinh từ năm 2001 đến năm 2003 cho các sản phẩm sử dụng phụ phẩm, phế liệu từ đường. Tuy nhiên, Thông tư số 56/TT-BTC của Bộ Tài chính lại chỉ cho xóa nợ thuế VAT với các phụ phẩm, phế liệu thu hồi từ sản xuất đường.

Hay theo quy định tại Thông tư 05/2005/TT-BTC về việc kê khai thuế của các nhà thầu nước ngoài, Công ty Zamil Steel sẽ được xuất khẩu thép sang Singapore và thuê nhà thầu tại nước này lắp đặt. Đồng thời sẽ được nộp thuế VAT theo phương pháp tính trực tiếp và nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo tỷ lệ phần trăm tính trên doanh thu. Trong khi đó, cục thuế địa phương lại đánh thuế dựa trên giá trị hợp đồng 2 bên.

Theo phản ánh của nhiều doanh nghiệp, việc các văn bản của các bộ ngành "lệch pha" nhau đang diễn ra khá phổ biến. Nếu tình trạng này không được khắc phục, hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp sẽ khó khăn. Thực tế cho thấy, có những loại giấy tờ được lưu hành trong ngành thuế nhưng khi đưa ra các bộ ngành khác lại bị phủ nhận.

Đại diện của Công ty TNHH Phạm Tuân kể, có lần công ty vận chuyển hàng hóa trên đường, cảnh sát giao thông ở rất nhiều tỉnh, thành phố kiểm tra nhưng không chấp nhận hóa đơn mà doanh nghiệp xuất cho khách hàng. Trong khi hóa đơn đó được cục thuế địa phương khẳng định là hợp pháp. "Hàng hóa, xe bị giữ lại gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp. Chúng tôi phải theo ngành thuế hay cơ quan công an?”, ông nói.

Bà Nguyễn Thị Cúc, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Thuế cho rằng, thẩm quyền ban hành, quản lý hóa đơn đã được Chính phủ giao cho Bộ Tài chính. "Chúng tôi cũng đã có văn bản thông báo, hướng dẫn cụ thể gửi cho cả ngành công an nhờ phối hợp. Tuy nhiên, vấn đề ở đây là, nếu cảnh sát giao thông không theo quy định đó thì ai giải quyết?", bà Cúc cũng thắc mắc.

Trước những bức xúc của doanh nghiệp Thứ trưởng Bộ Tài chính Trương Chí Trung hứa sẽ tiếp tục xem xét và chỉnh sửa các văn bản quy phạm pháp quy một cách đồng bộ hơn. Ông Trung cho biết, thời gian qua, Bộ Tài chính cũng đã nhận được nhiều ý kiến phản ánh của các doanh nghiệp về chuyện không thống nhất giữa các văn bản pháp quy. Có trường hợp, Bộ Tài chính cho phép doanh nghiệp hoàn thuế VAT theo trị giá hóa đơn trừ chiết khấu của ngân hàng, nhưng phía hải quan lại chưa có quy định cụ thể nên đôi khi gây khó dễ cho doanh nghiệp. Tuy nhiên ông Trung cũng thừa nhận, có những vấn đề liên quan đến doanh nghiệp, Bộ Tài chính cũng không giải quyết nổi, mà cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan có liên quan. "Do vậy, chúng tôi sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ ngành liên quan để rà soát các văn bản để chỉnh sửa theo hướng đồng bộ hơn", ông Trung nói.

Việc ban hành các văn bản một cách tràn lan không theo nguyên tắc nào cũng diễn ra phổ biến ở nhiều bộ ngành và địa phương trong cả nước. Theo Cục trưởng Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật Bộ Tư pháp Lê Hồng Sơn, hiện nay, trình độ viết văn bản của các chuyên viên nhiều bộ ngành chưa cao, thậm chí là quá thấp so với yêu cầu.

"Tôi đã đi kiểm tra gần hết các địa phương trong cả nước, kết quả cho thấy, có tới 60-70% văn bản sai về câu cú, chữ nghĩa. Nơi khá nhất cũng cũng phải 30-40% văn bản có vấn đề. Đó là chưa kể những trường hợp, văn bản của bộ này mâu thuẫn với văn bản của đơn vị khác, thậm chí "đá" ngay quy định vừa được ban hành trước đó không lâu", ông nói.

Ông cho biết, cùng một quy định nhưng mỗi vụ trong một bộ, thậm chí, mỗi phòng trong một ban lại tự đặt ra một quy chế riêng, và khi đến cấp cơ sở nó trở thành một mớ bòng bong rất khó gỡ. Ông dẫn chứng, chuyện xử phạt đối với các hành vi vi phạm giao thông, mỗi địa phương quy định một kiểu. Hình thức xử phạt cũng "rất vô tư" không theo quy định nào. Bản thân người ban hành quy định cũng không hề biết quyền hạn của mình đến đâu.

"Chúng tôi đã báo cáo vấn đề này lên Thủ tướng xem xét và sẽ sớm có hướng giải quyết triệt để trong thời gian tới", ông Sơn cho biết thêm.

Minh Khuyên