Công tác xây dựng pháp luật phục vụ hội nhập quốc tế: Minh bạch hóa chính sách - nhiệm vụ quan trọng
Các Website khác - 06/02/2006
Năm 2006 được coi là năm rất quan trọng trong tiến trình hội nhập của Việt Nam mà công tác xây dựng pháp luật phục vụ cho tiến trình này lại không hề đơn giản. Trong đầu năm mới, ông Hoàng Phước Hiệp, Vụ trưởng Vụ Pháp luật Quốc tế, Bộ Tư pháp đã cho biết chung quanh vấn đề này.
* Thưa ông, chương trình xây dựng pháp luật của Bộ Tư pháp phục vụ cho tiến trình hội nhập trong năm qua có những dấu ấn quan trọng nào?

- Bộ Tư pháp mà cụ thể là Vụ Pháp luật Quốc tế đã tiến hành chu kỳ xây dựng một loạt các văn bản quy phạm pháp luật được Thủ tướng giao, Chính phủ hoặc Quốc hội giao. Trong việc chủ trì các văn bản này, có ba văn bản mà chúng tôi làm rất nhanh, được Thủ tưởng và Chính phủ chấp nhận: Đó là quyết định của Thủ tưởng Chính phủ về việc cung cấp các tài liệu các văn bản cho các tổ chức, cá nhân nước ngoài phục vụ hội nhập kinh tế quốc tế. Đây là văn bản lớn và nhạy cảm, song đã được Chính phủ cho phép; thứ hai là Chỉ thị 08 của Thủ tướng Chính phủ về nâng cao chất lượng soạn thảo luật văn bản quy phạm pháp luật để phục vụ hội nhập kinh tế quốc tế; thứ ba là văn bản sửa đổi, bổ sung chương trình làm luật năm 2005.

Bên cạnh đó, cũng có ba văn bản quan trọng khác: Đó là Quyết định của Thủ tướng về thẩm định các điều ước quốc tế; thứ hai là Nghị định của Chính phủ về hướng dẫn thi hành Phần 7 Bộ luật Dân sự; thứ ba là Pháp lệnh Tương trợ tư pháp mà vừa qua Quốc hội đã quyết định nâng lên thành Luật Tương trợ tư pháp (văn bản này đang được gấp rút soạn thảo và cuối năm 2006 Quốc hội mới cho ý kiến).

Ngoài ra, Vụ Pháp luật Quốc tế còn góp ý thẩm định hàng trăm văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến quốc tế và rất nhiều điều ước quốc tế. Vụ cũng góp ý, chuẩn bị các ý kiến pháp lý cho các dự án vay vốn nước ngoài (các dự án của Chính phủ, Nhà nước, hoặc doanh nghiệp) và theo thống kê thì trong năm qua vụ đã làm khoảng 30 ý kiến pháp lý như vậy.

Năm 2005, Bộ Tư pháp cũng đã chuẩn bị nội dung cho Hội nghị Bộ trưởng Tư pháp ASEAN, Hội nghị các quan chức pháp luật ASEAN và đưa ra các sáng kiến, đề xuất; tiến hành các trao đổi trực tiếp với các chuyên gia của các nước ASEAN và nhận được sự ủng hộ của họ.

* Thế giới đánh giá như thế nào về những thành công đó của Việt Nam?

- Tháng 4-2005, trên cơ sở đề xuất của Bộ Tư pháp, Thủ tướng Chính phủ đã ra Chỉ thị số 08 về tăng cường chất lượng xây dựng các đề án, các chương trình làm luật để phục vụ hội nhập kinh tế quốc tế. Chương trình ấy đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Quốc hội thông qua sau đó một tháng. Bạn bè quốc tế đánh giá rất cao chương trình này của Việt Nam, đặc biệt Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) nhận thấy chương trình của chúng ta là hoàn toàn tốt, vượt cả kế hoạch mà WTO đặt ra về chương trình xây đựng luật.

Nói riêng về Hội nghị Bộ trưởng Tư pháp ASEAN và Hội nghị quan chức pháp luật ASEAN, sau những thành công tốt đẹp, rất nhiều quan chức ASEAN nói: "Các nước đi sau sẽ rất vất vả vì Việt Nam đã làm rất tốt công tác tư pháp và pháp luật trong khối ASEAN".

* Năm 2006 được coi là năm rất quan trọng trong tiến trình hội nhập của Việt Nam, vậy công tác xây dựng pháp luật phục vụ cho tiến trình này được triển khai như thế nào?

- Năm 2006 đặt ra cho Bộ Tư pháp một khối lượng công việc rất lớn trong mảng công tác xây dựng pháp luật quốc tế. Trước tiên, chúng tôi phải gấp rút xây dựng Dự thảo Luật về tương trợ tư pháp. Theo chương trình của Quốc hội thì tháng 11 tới phải trình ra Quốc hội để cho ý kiến về luật này. Vì vậy ngay từ quý I, Bộ Tư pháp đã phải bắt tay ngay và tích cực chuẩn bị các tài liệu nghiên cứu, tham khảo, lấy ý kiến các bộ, các ngành, các dự thảo liên quan... Theo dự kiến, tháng 8 phải trình ra Ủy ban Thường vụ Quốc hội và đầu quý II phải trình ra Chính phủ.

Bên cạnh đó, chúng tôi phải triển khai Phần 7 Bộ luật Dân sự. Trong năm 2005, Phần 7 Bộ luật Dân sự cũng được Bộ Tư pháp soạn thảo, được Quốc hội thông qua và phổ biến tại hội nghị tập huấn của hai miền. Tuy nhiên, hiện vẫn còn xây dựng văn bản hướng dẫn thi hành Phần 7.

Khi đã có nghị định hướng dẫn này thì toàn quốc sẽ triển khai phần này, đặc biệt triển khai các văn bản luật liên quan đến hội nhập kinh tế quốc tế. Và nếu như năm 2006 Việt Nam trở thành thành viên của WTO thì khối lượng công việc của Bộ Tư pháp trong mảng pháp luật quốc tế sẽ càng nhiều, nhất là hoạt động rà soát hệ thống văn bản. Hoạt động này đã được tiến hành từ năm 2000 và vừa rồi đã bắt đầu có kết quả giai đoạn II. Trước tháng 6-2006, các tài liệu về kết quả rà soát sẽ được in ấn xong.

Trong năm 2006 này, Bộ Tư pháp cũng sẽ hoàn tất công việc in hai cuốn sách nhỏ để phục vụ cho nhân dân: cuốn thứ nhất liên quan đến phổ biến kiến thức cho ngư dân đi biển, đặc biệt là trong vịnh Bắc Bộ; cuốn thứ hai là cẩm nang về nhân quyền; bên cạnh đó là văn bản về tổng rà soát các văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam liên quan đến quy định của WTO.

Vụ Pháp luật Quốc tế cũng dự định, trước khi trình ra Ủy ban Thường vụ Quốc hội vào tháng 8, sẽ in một loạt các tài liệu liên quan đến tương trợ tư pháp quốc tế để gửi tới các cơ sở, nhất là Tòa án cấp tỉnh, Sở Tư pháp các tỉnh để xử lý các vấn đề tương trợ tư pháp quốc tế. Ngoài ra, năm 2006, Việt Nam tiếp tục kiện các công ty hóa chất Mỹ trong vụ chất độc da cam để hỗ trợ các nạn nhân da cam và hàng loạt các vụ kiện khác.

Tiếp nữa, Bộ Tư pháp cũng sẽ tham gia vào các thương lượng đàm phán trong ASEAN: ASEAN - Trung Quốc, ASEAN - Hàn Quốc, ASEAN - New Zealand, ASEAN - Ấn Độ... Các cuộc đàm phán này đã diễn ra trong hai năm vừa qua song năm 2006 vẫn sẽ tiếp tục. Chúng ta cũng cần phải tiếp :tục phát huy những kết quả đã đạt được của Hội nghị Bộ trưởng Tư pháp và Hội nghị các quan chức pháp luật ASEAN năm 2005.

Một số việc vẫn còn tồn đọng, đặc biệt là phải in ấn các danh bạ các cơ quan tư pháp ASEAN; triển khai các nghị quyết, các tuyên bố của Hội nghị Bộ trưởng Tư pháp ASEAN, trong đó tổ chức các nhóm nghiên cứu của các quan chức ASEAN về vấn đề tương trợ tư pháp về các vẩn đề dân sự hình sự...; chuẩn bị cho Chủ tịch nước phê chuẩn Hiệp định Tương trợ tư pháp về vấn đề hình sự giữa các nước ASEAN. Bên cạnh đó, phải chuẩn bị nội dung cho việc tiến hành trao đổi các đoàn cán bộ tư pháp giữa các nước ASEAN.

Không những vậy, tháng 11 tới sẽ diễn ra Hội nghị APEC tại Hà Nội, chính vì vậy Bộ Tư pháp cũng phải chuẩn bị nội dung cho cuộc gặp gỡ quan trọng này. Chúng tôi được giao nhiệm vụ làm minh bạch hóa chính sách và pháp luật của các nước APEC.

- Xin cảm ơn Vụ trưởng.

Theo Pháp luật Việt Nam