Hanoinet - Giấc ngủ là cần thiết cho sự sống, giúp cơ thể phục hồi khả năng họat động và giúp ổn định nội môi. Mỗi cá thể có nhu cầu ngủ khác nhau, người lớn ngủ khoảng 7-8 giờtrong khi trẻ sơ sinh có thể ngủ 20 giờ mỗi ngày .

Ngủ là tình trạng mất ý thức tạm thời, mất hết cử động hữu ý và thay vào đó là những cử động tự ý mang tính chu kỳ gắn theo từng giai đoạn của giấc ngủ. Tình trạng mất ý thức tạm thời này sẽ phục hồi ngay khi có kích thích phù hợp. Ngủ và thức được điều hòa theo nhịp đồng hồ sinh học hàng ngày của mỗi người. Lúc ngủ hoạt động của tất cả các cơ quan trong cơ thể như hệ thần kinh, hô hấp, tim mạch và tiêu hóa đều thay đổi. Giấc ngủ bình thường xảy ra qua 5 giai đoạn tuần tự và lặp lại.

Giấc ngủ là cần thiết cho sự sống, giúp cơ thể phục hồi khả năng họat động và giúp ổn định nội môi. Mỗi cá thể có nhu cầu ngủ khác nhau, người lớn ngủ khoảng 7-8 giờtrong khi trẻ sơ sinh có thể ngủ 20 giờ mỗi ngày . Thời gian ngủ và cảm giác khỏe do giấc ngủ mang lại phụ thuộc vào nhiều yếu tố.

Rối loạn giấc ngủ gồm:

* Mất ngủ: Là tình trạng ngủ không đủ, giấc ngủ không yên, tỉnh giấc trong đêm nguyên nhân có thể do thuốc, hội chứng chân không yên, hiện tương ngủ ngưng thở, rối loạn lịch thức ngủ, rối loạn tâm thần, mất ngủ do học…

Một số bệnh nhân mất ngủ có cảm giác tê bì, căng cứng chân tay như có dòi bò, rất khó chịu. Các biểu hiện này tăng rõ lên vào chiều tối và trước khi đi ngủ làm người bệnh không thể ngon giấc. Tuy nhiên, nếu chỉ mất ngủ thoảng qua một vài hôm thì không thể coi là rối loạn giấc ngủ, chỉ khẳng định bệnh khi mất ngủ xảy ra ít nhất 3 lần/tuần, trong thời gian ít nhất là một tháng. Tình trạng mất ngủ kéo dài làm bệnh nhân lo lắng, sợ hãi thậm chí trầm cảm và hậu quả là càng mất ngủ hơn.

* Chứng ngủ nhiều: Gia tăng thời gian ngủ làm ảnh hưởng đến sinh hoạt, nguyên nhân có thể gặp trong bệnh lý não (tổn thương vùng dưới đồi hay cuống não, viêm não, hội chứng tăng áp lực nội sọ, u não…), bệnh trầm cảm, hội chứng Klein-Levin… hoặc không rõ nguyên nhân.

Một số người ngủ gật nhiều ban ngày hoặc kéo dài thời gian ngủ ban đêm, ngủ nhiều được chia làm ba loại chính là ngủ nhiều nguyên phát, ngủ rũ và hội chứng ngừng thở khi ngủ. Ngủ rũ là một tình trạng bệnh lý thần kinh mạn tính, có đặc điểm là bệnh nhân đi vào giấc ngủ không thể cưỡng lại được trong khi đang nghỉ ngơi hoặc hoạt động. Các cơn ngủ rũ thường ngắn và hay phối hợp với ngã khuỵu (mất trương lực cơ đột ngột), kèm theo đó là các ảo giác nửa thức nửa ngủ và hiện tượng liệt khi ngủ. Trong chứng ngủ nhiều nguyên phát, ban đêm bệnh nhân ngủ nhiều, nhưng ban ngày lại rất buồn ngủ và hay ngủ gật. Tuy nhiên, người bệnh vẫn có khả năng chống lại những cơn buồn ngủ này. Tình trạng ngủ nhiều tồn tại ít nhất từ một tháng trở lên và ảnh hưởng tới sinh hoạt hằng ngày.

* Rối loạn nhịp thức ngủ là hiện tượng mất đồng bộ nhịp thức ngủ của người bệnh và của người thường. Quá trình bệnh lý này thường gây những thời điểm tỉnh giấc bất thường trong giấc ngủ, kèm theo những hành vi tự động, lú lẫn tâm thần và quên. Chính vì vậy mà giấc ngủ ngắn, không sâu, bệnh nhân cảm thấy không thỏa mãn. Nguyên nhân gây bệnh thường là yếu tố tâm lý, nhưng cũng có thể là bệnh thực thể hoặc di truyền.

Ngoài ra, thì có một vài nguyên nhân làm rối loạn giấc ngủ khác như:

- Trẻ em nhất là trẻ nhũ nhi tình trạng thức ngủ đôi khi chưa theo hệ mặt trời nên giấc ngủ rất dễ bị ảnh hưởng.

- Tình trạng ngủ không ngon, ngủ hay vặn vẹo người, vã mồ hôi, hay thức giấc và thậm chí có lúc khóc thét có thể gặp trong trạng thái khó ở của nhũ nhi. Nguyên nhân là do phản ứng không cân xứng giữa giao cảm và đối giao cảm của hệ thần kinh tự động. Trạng thái khó ở tái diễn hoặc đơn độc thường lành tính và thường có yếu tố thúc đẩy như trào ngược dạ dày thực quản. Tình trạng”cường phế vị” cũng là nguyên nhân gây khó ở của trẻ em.

- Tình trạng rối loạn chuyển hóa ion K,Mg, Ca,Vitamin D đôi khi cũng có thể là nguyên nhân gây khó ngủ.

- Hoảng sợ về đêm thường xảy ra ở trẻ em có tâm lý không bình thường. Trẻ sợ hãi, kêu la giãy dụa cắt ngang giấc ngủ.

- Ảo mộng cũng là tình trạng có thể gặp ở trẻ em gây khó ngủ.

- Miên hành lúc ngủ: trẻ đang ngủ ngồi dậy, đi lại và nhiều hành vi khác, vẻ mặt như vô thức, lúc thức dậy không biết gì về những việc đã xảy ra. Nguyên nhân thường do tâm lý.