Roche nới lỏng bản quyền thuốc Tamiflu
Các Website khác - 19/10/2005

Hãng dược Roche AG của Mỹ vừa cho hay sẽ xây dựng một nhà máy mới nhằm đẩy nhanh tiến độ sản xuất thuốc Tamiflu trước "một núi" đơn đặt hàng. Tuy nhiên, lời hứa này được xem như "muối bỏ bể" trước làn sóng áp lực quốc tế kêu gọi hãng từ bỏ độc quyền thuốc.

Hiện nay, cúm gà đã có mặt ở hơn một chục quốc gia trên thế giới. Người ta lo ngại đây sẽ "bàn đạp" cho một đại dịch toàn cầu, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và của. Khoảng 40 nước đang chạy đua tích trữ thuốc trị cúm Tamiflu để điều trị cho hàng triệu người khi đại dịch bùng nổ. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng khuyến cáo mỗi nước cần dự trữ thuốc chống virus và văcxin cúm người loại thường đủ để điều trị cho ít nhất 25 % dân số. Như vậy, nhu cầu này rõ ràng vượt quá khả năng của công ty Roche. Trước tình hình trên, cộng đồng quốc tế kêu gọi Roche bỏ độc quyền và cấp chứng nhận cho các công ty khác sản xuất những phiên bản thuốc có giá rẻ hơn.

Mặc dù nằm dưới sức ép "đe búa" của thế giới, Roche vẫn bác bỏ mọi thông tin cho rằng hãng sẽ từ bỏ bản quyền chính đối với Tamiflu. Tuy nhiên, hãng đưa ra một số kế hoạch mang tính chiến thuật nhằm làm đẹp hình ảnh của hãng. Thứ nhất là việc xây dựng nhà máy mới với mục tiêu tăng cường năng suất mà Roche từ chối tiết lộ vị trí đặt cơ sở sản xuất này vì lý do an ninh. Thứ hai, công ty này lên kế hoạch tìm kiếm các công ty đối tác với chức năng hỗ trợ sản xuất.

"Chúng tôi sẽ thảo luận tất cả các lựa chọn, gồm cả việc cấp bản quyền phụ cho bất kỳ quốc gia hay công ty tư nhân nào muốn sản xuất hoặc hỗ trợ sản xuất Tamiflu", Giám đốc điều hành bộ phận dược của Roche, William M. Burns cho biết. Dự kiến doanh thu của Tamiflu - loại thuốc vốn ít được biết đến - sẽ tăng đột biến từ 76 triệu USD vào năm 2001 tới 700 triệu năm nay.

Động thái sẵn sàng thương lượng với các công ty khác về việc hỗ trợ sản xuất Tamiflu của Roche đã có chút tác dụng nâng cấp hình ảnh công ty vốn đang trên đà đi xuống. So với hãng dược Bayer AG, "cha đẻ" của thuốc trị bệnh than Cipro trước đây, thì Roche có vẻ khá khẩm hơn, vì cuối năm 2001, khi các quốc gia chạy đua tích trữ Cipro, Bayer đã từ chối thẳng thừng tiết lộ khả năng sản xuất, cũng như không chấp nhận bất kỳ cuộc thương thuyết nào.

Trong khi các loại văcxin cúm hiện nay không có khả năng đối kháng với cúm gia cầm, các chuyên gia cho rằng Tamiflu dường như có tác dụng. Ở châu Á, người ta đã dùng thuốc này để điều trị cho bệnh nhân, giúp giảm triệu chứng và rút ngắn thời gian phát bệnh xuống còn 2 ngày. Tuy nhiên, liệu trình 10 viên thuốc giá 60 USD dường như quá đắt đối người dân ở các quốc gia Đông Nam Á.

Trước tình hình "cò cưa" của các hãng dược trong việc sản xuất thuốc dùng cho đại dịch, Uỷ ban y tế Thượng viện Mỹ vừa phê chuẩn một pháp chế quy định tăng cường sản xuất thuốc cần cho đại dịch. Dựa theo pháp chế này, một cơ quan chịu trách nhiệm phối hợp chuẩn bị cho đại dịch cũng sẽ ra đời, với nhiệm vụ giới thiệu những loại thuốc mà chính phủ cần tích trữ.

Tổng thư ký Liên hợp quốc Kofi Anna cũng cho rằng cần 'treo" bản quyền thuốc một khi đại dịch xảy ra. Vào năm 2001, để đối phó với giá thuốc trị AIDS cao ngất ngưởng, Tổ chức Thương mại Thế giới đã tạo ra quy định mới, yêu cầu dỡ bỏ bản quyền và cho phép sản xuất thuốc giá rẻ để đối phó với tình trạng khủng hoảng sức khỏe cộng đồng.

Tamiflu là dược liệu do công ty Gilead Sciences Inc (Mỹ) sáng chế vào năm 1996. Tuy nhiên, Gilead đã nhanh chóng bán toàn bộ bản quyền thương mại và trách nhiệm sản xuất cho Roche để đổi lấy tiền bản quyền hằng năm.

Mỹ Linh (theo AP)