Bộ trưởng Nguyễn Thị Hằng bối rối với vấn đề bảo hiểm
Các Website khác - 24/11/2005
Bộ trưởng Nguyễn Thị Hằng.

Ngay sau phần trả lời của Bộ trưởng Nguyễn Minh Hiển, Bộ trưởng Lao động Thương binh và Xã hội Nguyễn Thị Hằng đã đăng đàn. Phần trình bày dài dòng của bộ trưởng Hằng đã buộc Chủ tịch QH ngắt lời, đưa bà trở lại với các chất vấn trực tiếp xung quanh vấn đề nóng nhất: bảo hiểm xã hội.

Ngay từ đầu, Bộ trưởng Nguyễn Thị Hằng đã chuyển phần thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội cho cơ quan bảo hiểm xã hội, nhưng đại biểu Nguyễn Ngọc Lâm không hài lòng. Ông Lâm phản ánh tình trạng cơ quan bảo hiểm xã hội bất lực trước những doanh nghiệp chây ỳ, trốn đóng bảo hiểm xã hội, gây thiệt thòi cho người lao động và tạo nên sự cạnh tranh không lành mạnh giữa các doanh nghiệp. "Tôi đề nghị Bộ trưởng Hằng với tư cách người đứng đầu cơ quan ban hành chính sách về vấn đề này phải có biện pháp lập lại trật tự, kỷ cương", đại biểu Lâm đặt vấn đề.

Xoa dịu bức xúc của ông Lâm, một chủ doanh nghiệp mỗi năm đóng hàng chục tỷ đồng bảo hiểm xã hội, Bộ trưởng nói: "Đúng là có sự bất cập, từ chính sách bảo hiểm xã hội đến việc tổ chức thực hiện. Trong đó có lỗi của Bộ Lao động. Vì vậy, chúng tôi đã trình Chính phủ dự thảo Luật bảo hiểm xã hội và một số văn bản dưới luật. Theo đó sẽ sửa đổi những quy định bất hợp lý như phải có hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên mới đóng bảo hiểm xã hội, cơ sở có 10 lao động mới phải đóng...". Bà Hằng thừa nhận chế tài xử phạt doanh nghiệp trốn đóng bảo hiểm xã hội quá thấp, tối đa chỉ 20 triệu đồng trong khi họ có thể trốn đến hàng tỷ đồng. "Sắp tới, chúng tôi sẽ đề xuất nâng chế tài xử phạt, nộp muộn phải chịu lãi", xoa xoa tay trước diễn đàn, bà Hằng hứa.

Vẫn chưa thỏa mãn với cách trả lời của Bộ trưởng, đại biểu Lâm đề xuất một giải pháp để gỡ rối cho vấn đề bảo hiểm xã hội. "Tại sao không đưa phần bảo hiểm xã hội vào lương, để người lao động tự đóng thông qua ngân hàng?". Không mặn mà với đề xuất này, Bộ trưởng Hằng cho rằng: "Nếu trả trực tiếp cho lao động thì tạo nên vòng vèo trong tổ chức thực hiện, không đảm bảo 100% người lao động sẽ đóng. Nhà nước đã quy định ra một tổ chức dịch vụ công để thu và chi bảo hiểm xã hội cho lao động là đúng". Bộ trưởng nêu quan điểm, chỉ cần chỉnh lại việc tổ chức thu bảo hiểm, cơ quan bảo hiểm xã hội phải xuống tận doanh nghiệp để thu và doanh nghiệp nào trốn thì cần phải bị đưa ra tòa.

Theo dõi cuộc đối chất giữa đại biểu Nguyễn Ngọc Lâm và Bộ trưởng Nguyễn Thị Hằng, đại biểu Nguyễn Đình Xuân không đồng tình với giải pháp "nửa vời" do Bộ trưởng nêu ra. Ông Xuân đặt vấn đề: "Tại sao các nước họ làm rất tốt, đó là tạo mối quan hệ trực tiếp giữa người lao động và cơ quan bảo hiểm xã hội, không phải đi lòng vòng qua doanh nghiệp, tạo cơ hội cho trốn?". Khi có tới 2 ý kiến đồng tình với việc người lao động đóng bảo hiểm xã hội trực tiếp, không qua doanh nghiệp, lúc đó Bộ trưởng Hằng mới tiếp thu: "Sẽ nghiên cứu hình thức thu bảo hiểm xã hội, có thể qua ngân hàng, bưu điện, hoặc tự đóng trực tiếp". Tuy nhiên, bà Hằng vẫn tỏ ra luyến tiếc cơ chế thu bảo hiểm hiện nay vì "nó đã thực hiện trong nhiều năm".

Đặng Thùy Trâm là dân chính hay chiến sĩ?

Đại biểu Nguyễn Kim Thanh đưa ra những bất hợp lý trong nghị định 102 về chính sách đối với người có công, gây thiệt thòi cho nhiều đối tượng. "Cụ thể trường hợp Đặng Thùy Trâm thì gọi là gì, dân chính hay là nhà binh? Trong chiến trường miền Nam không có sự phân biệt giữa dân chính và nhà binh", ông Thanh đặt vấn đề. Với chất giọng mềm mỏng, Bộ trưởng Hằng cho biết Đặng Thùy Trâm là liệt sĩ, vì công tác ở một đơn vị quân y.

Đại biểu Thanh còn đưa ra vấn đề giải quyết chế độ một lần theo nghị định 176 cho một loạt sĩ quan quân đội. "Họ về trước thời gian quy định, đến nay đời sống rất khó khăn, nhưng chẳng được hưởng khoản trợ cấp gì, trong khi có người cống hiến đến 19 năm", ông Thanh nói. Bộ trưởng Hằng hứa: "Vấn đề 176, tôi và Bộ trưởng Phạm Văn đã trao đổi với nhau, sau khi giải quyết chế độ cho người tham gia chống Pháp, Mỹ thì sẽ tính đến đối tượng này. Bộ sẽ có báo cáo riêng cho đồng chí".

Trước đó, trong 20 phút trả lời 10 chất vấn bằng văn bản, Bộ trưởng Hằng đã giải trình các chính sách cụ thể như điều kiện trợ cấp đối với người tham gia kháng chiến hoạt động ở vùng bị Mỹ sử dụng chất độc hóa học, giám định thương tật để hưởng chính sách thương binh, bất hợp lý trong quy định tuổi hưởng chế độ mất sức đối với bệnh binh... Đề cập đến câu hỏi tỷ lệ lao động đã qua đào tạo nghề, người đứng đầu Bộ Lao động Thương binh và Xã hội thừa nhận các điều kiện đảm bảo chất lượng ở các cơ sở dạy nghề còn hạn chế, nhất là trang thiết bị thực hành, thực tập chưa phù hợp với thực tế sản xuất. Tình trạng dạy chay, học chay vẫn chưa được khắc phục triệt để. Vì thế sau khi ra trường học sinh phải có thêm thời gian làm quen với thiết bị và công nghệ sản xuất.

Một vấn đề được đại biểu Quốc hội quan tâm là công tác xuất khẩu lao động nhưng sự dài dòng trong trình bày trước đó của bà Hằng đã khiến QH mất cơ hội được nghe và chất vấn. Trong văn bản gửi tới đại biểu Quốc hội, bộ trưởng thừa nhận rất chung rằng, trong 5 năm qua, xuất khẩu lao động phát triển còn chưa tương xứng với tiềm năng của thị trường, uy tín, chất lượng lao động Việt Nam chưa cao, công tác quản lý nhà nước từ trung ương đến cơ sở còn yếu. Chất lượng lao động, tình trạng cò mồi, môi giới trong xuất khẩu lao động là khá phổ biến. Để khắc phục những bất hợp lý này, Bộ trưởng Hằng cho biết sẽ khẩn trương nghiên cứu để trình Quốc hội Luật về người Việt Nam làm việc ở nước ngoài trong năm 2006.

Như Trang