Lựa chọn trọng tài là một giải pháp giải quyết tranh chấp

Ông Hoàng Giang (Hà Nội) hỏi: Hiện nay công ty chúng tôi ký hợp đồng mua bán hàng hoá, để giải quyết tranh chấp (nếu có) chúng tôi muốn lựa chọn trọng tài thì phải làm như thế nào?

Trả lời: Căn cứ Pháp lệnh của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội số 08/2003/PL-UBTVQH11 ngày 25.2.2003 về trọng tài thương mại, các điều 2, 3, 5, 6, 7, 9, 21: Thoả thuận trọng tài là thoả thuận giữa các bên cam kết giải quyết bằng trọng tài các vụ tranh chấp có thể phát sinh hoặc đã phát sinh trong hoạt động thương mại (là việc thực hiện một hay nhiều hành vi thương mại của cá nhân, tổ chức kinh doanh bao gồm mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ; phân phối; đại diện, đại lý thương mại; ký gửi; thuê, cho thuê; thuê mua; xây dựng; tư vấn; kỹ thuật; lixăng; đầu tư; tài chính, ngân hàng; bảo hiểm; thăm dò, khai thác; vận chuyển hàng hoá, hành khách bằng đường hàng không, đường biển, đường sắt, đường bộ và các hành vi thương mại khác theo quy định của pháp luật).

Thoả thuận trọng tài phải được lập bằng văn bản. Quyết định trọng tài là chung thẩm, các bên phải thi hành, trừ trường hợp toà án huỷ quyết định trọng tài theo quy định của pháp luật. Đối với vụ tranh chấp giữa các bên Việt Nam, Hội đồng trọng tài áp dụng pháp luật của Việt Nam để giải quyết tranh chấp.

Đối với vụ tranh chấp có yếu tố nước ngoài, Hội đồng trọng tài áp dụng pháp luật do các bên lựa chọn. Đối với vụ tranh chấp mà pháp luật có quy định thời hiệu khởi kiện thì thực hiện theo quy định đó của pháp luật. Đối với vụ tranh chấp mà pháp luật không quy định thời hiệu khởi kiện thì thời hiệu khởi kiện giải quyết vụ tranh chấp bằng trọng tài là 2 năm, kể từ ngày xảy ra tranh chấp, trừ trường hợp bất khả kháng.

Như vậy, ông hoàn toàn có thể lựa chọn trọng tài để giải quyết tranh chấp hợp đồng. Nhưng xin lưu ý:

- Trọng tài chỉ giải quyết những tranh chấp liên quan đến hoạt động thương mại.

- Nếu đã lựa chọn trọng tài thì không được khởi kiện tại toà án (trừ trường hợp thoả thuận trọng tài vô hiệu).

- Thoả thuận trọng tài có thể lập thành văn bản riêng hoặc là một điều khoản của hợp đồng. Cần ghi rõ tên trọng tài lựa chọn giải quyết và luật áp dụng.

Ví dụ: Nếu chỉ nêu khi có tranh chấp xảy ra hai bên yêu cầu "trọng tài quốc tế của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam" là không đúng vì không có trung tâm trọng tài này. Nếu ghi đúng phải là "Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam, bên cạnh Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam".

Luật sư Phạm Đình Thắng